Vocabulary: jedzenie, posiłki, smaki i środowisko
Żywienie to obowiązkowy temat maturalny — opisujesz co jesz, jak smakuje i jak twoje wybory wpływają na środowisko. Bonus: sufiksy -ment/-ance/-tion tworzące rzeczowniki od czasowników.
Słownictwo
Jedzenie i posiłki (Food & Meals)
Posiłki i ich składniki:
| Angielski | Polski |
|---|---|
| breakfast | śniadanie |
| brunch | późne śniadanie / lunch |
| lunch | obiad (w znaczeniu angielskim) |
| dinner / supper | kolacja / obiad wieczorny |
Kultura: dinner to często główny posiłek dnia (czasem wieczorem), a supper jest lżejszy / bardziej tradycyjny (wieczorny). | snack | przekąska | | takeaway / takeout | jedzenie na wynos |
BrE/AmE: takeaway (BrE) = takeout (AmE) — jedzenie na wynos. | ready meal | gotowe danie (do podgrzania) | | home-cooked meal | posiłek gotowany w domu | | three-course meal | obiad trzydaniowy | | starter / main course / dessert | przystawka / danie główne / deser |
Grupy produktów:
| Angielski | Polski |
|---|---|
| dairy products | produkty mleczne |
| grains / cereals | zboża |
| pulses / legumes | rośliny strączkowe |
| poultry | drób |
| seafood | owoce morza |
| processed food | żywność przetworzona |
Stopień przetworzenia: processed food = przetworzona; ultra-processed food = wysoko przetworzona (gotowe dania, słodycze, fast food). | organic food | żywność ekologiczna | | convenience food | żywność łatwa w przygotowaniu | | junk food / fast food | niezdrowe jedzenie / fast food | | dietary supplement | suplement diety |
Metody gotowania (Cooking methods):
| Angielski | Polski |
|---|---|
| boil | gotować (w wodzie) |
| steam | gotować na parze |
| fry | smażyć |
| deep-fry | smażyć w głębokim oleju |
| bake | piec (w piekarniku) |
| roast | piec / rostować (mięso) |
| grill | grillować |
| stew | dusić |
| marinate | marynować |
| chop / slice / dice | siekać / kroić w plastry / kroić w kostkę |
Słownictwo
Core vocabulary vs Exam upgrade
Zakres jest szeroki — opanuj Core, a Exam upgrade (B1+) dorzucaj do wypowiedzi maturalnych o jedzeniu i środowisku.
| 🟢 Core | 🔵 Exam upgrade (B1+) |
|---|---|
| breakfast, lunch, dinner | three-course meal, ready meal |
| sweet, salty, bitter, sour, spicy | bland, tangy, savoury, an acquired taste |
| boil, fry, bake, roast, grill | processed vs ultra-processed food |
| food waste, organic food | carbon footprint, food miles, locally sourced |
| vegetarian, healthy eating | sustainable / factory farming, plant-based diet |
Słownictwo
Smaki i tekstury (Flavours & Textures)
Smaki: Angielski Polski ----------- -------- sweet słodki sour kwaśny salty słony bitter gorzki spicy / hot ostry / pikantny mild łagodny savoury słony, wytrawny (nieslodki) 💡 BrE/AmE: savoury (BrE) = savory (AmE) — wytrawny, nieslodki.…
Słownictwo
Żywienie a środowisko (Food & the Environment)
Ślad węglowy jedzenia: Angielski Polski ----------- -------- carbon footprint ślad węglowy food miles odległość jaką przebywa jedzenie locally sourced ze źródeł lokalnych 💡 Bez myślnika po -ly: locally sourced food — przysłówek na -ly n…
Słownictwo
Kolokacje — łącz słowa naturalnie
Kolokacja Znaczenie ----------- ----------- eat a balanced diet jeść zbilansowaną dietę reduce food waste ograniczać marnowanie jedzenia avoid processed food unikać żywności przetworzonej follow a vegetarian diet być na diecie wegetariań…
Słownictwo
Word patterns — czasownik/przymiotnik + przyimek
Wzorzec Przykład --------- ---------- be allergic to I'm allergic to nuts. be keen on She's keen on cooking.
Słownictwo
Sufiksy -ment/-ance/-tion — słowotwórstwo
W Unit 7 pojawia się kolejna zasada słowotwórcza: sufiksy tworzące rzeczowniki od czasowników. Sufiks -MENT: Czasownik Rzeczownik Znaczenie ----------- ------------ ---------- improve improve ment poprawa develop develop ment rozwój man…
Speaking frame: jedzenie i środowisko
- I usually have… for breakfast/lunch.
Mini-output: od słów do zdań
Task A — 5 sentences. Napisz 5 zdań o swoich nawykach żywieniowych.
Kluczowe pojęcia
food miles
the distance food travels from where it is grown to where it is eaten
W tej lekcji
- 1Jedzenie i posiłki (Food & Meals)
- 2Core vocabulary vs Exam upgrade
- 3Smaki i tekstury (Flavours & Textures)
- 4Żywienie a środowisko (Food & the Environment)
- 5Kolokacje — łącz słowa naturalnie
- 6Word patterns — czasownik/przymiotnik + przyimek
- 7Sufiksy -ment/-ance/-tion — słowotwórstwo
- 8Speaking frame: jedzenie i środowisko
- 9Mini-output: od słów do zdań
- Kluczowe pojęcia