Vocabulary: transport, inteligentne miasta i mobilność przyszłości
Transport i mobilność na maturze rozszerzonej to nie rozkłady jazdy — to polityka miejska, nierówności dostępu, zmiany klimatyczne i pytania o to jak chcemy żyć w przestrzeni. Słownictwo C1.
Słownictwo
Transport i mobilność — słownictwo C1
Systemy transportowe:
| Angielski | Polski |
|---|---|
| public transport | transport publiczny |
| mass transit | transport zbiorowy |
| integrated transport network | zintegrowana sieć transportowa |
| multimodal transport | transport multimodalny |
| active travel | aktywna mobilność (rower, piesze) |
| car dependency | uzależnienie od samochodu |
| modal shift | zmiana środka transportu |
| congestion | zatłoczenie, korek |
| congestion charge | opłata za wjazd do centrum |
| low emission zone | strefa niskich emisji |
| park and ride | parkuj i jedź |
| last-mile connectivity | połączenie na ostatniej mili |
Pojazdy i napęd:
| Angielski | Polski |
|---|---|
| electric vehicle (EV) | pojazd elektryczny |
| hybrid vehicle | pojazd hybrydowy |
| autonomous vehicle | pojazd autonomiczny |
| hydrogen fuel-cell vehicle | pojazd na ogniwa paliwowe (wodorowy) |
| zero-emission vehicle | pojazd zeroemisyjny |
| charging infrastructure | infrastruktura ładowania |
| range anxiety | lęk, że bateria EV rozładuje się przed dojazdem do ładowarki (fear that an EV battery will run out before reaching a charger) |
Słownictwo
Inteligentne miasta (Smart Cities)
Kluczowe pojęcia:
| Angielski | Polski |
|---|---|
| smart city | inteligentne miasto |
| urban planning | planowanie urbanistyczne |
| mixed-use development | wielofunkcyjna zabudowa |
| walkability | przyjazność dla pieszych, łatwość poruszania się pieszo |
| 15-minute city | miasto 15-minutowe |
| urban sprawl | rozrost przedmieść |
| gentrification | gentryfikacja |
| inclusive design | projektowanie inkluzywne |
| digital infrastructure | infrastruktura cyfrowa |
| data-driven governance | zarządzanie oparte na danych |
| surveillance infrastructure | infrastruktura nadzoru |
15-minute city:
"The 15-minute city concept, developed by urbanist Carlos Moreno, proposes that all essential daily needs should be accessible within 15 minutes on foot or by bicycle from any urban resident's home. It prioritises local services over commuting and has been adopted as policy in Paris, Melbourne and other cities."
Przykład
Kolokacje — tak te słowa żyją w zdaniu:
- reduce / worsen / tackle congestion — zmniejszać / pogarszać / rozwiązywać korki - expand / fund / modernise public transport — rozbudowywać / finansować / modernizować transport publiczny - improve / measure walkability — poprawiać / …
Słownictwo
Infrastruktura i polityka
Inwestycje i finansowanie: Angielski Polski ----------- -------- infrastructure deficit deficyt infrastrukturalny public-private partnership (PPP) partnerstwo publiczno-prywatne greenfield project inwestycja na niezabudowanym terenie bro…
Przykład
Wyrażenia C1 — transport i postęp:
- "accelerate the transition to" — przyspieszyć przejście do - "lock in patterns of" — utrwalać wzorce - "stranded asset" — aktywo bezużyteczne (np. infrastruktura spalinowa) - "just transition" — sprawiedliwa transformacja - "path depe…
Wzorzec
Wzorzec maturalny: transport i przyszłość miast
Q: "To what extent should governments prioritise public transport over private car use? " "The question implies a choice between two modes of transport, but the more analytically useful framing is to ask what kind of cities we want to li…
Słownictwo
Mini-output: aktywne użycie słownictwa
Task A — Write 5 sentences używając: car dependency, congestion charge, walkability, modal shift, transport poverty . Task B — Correct the mistakes.
Kluczowe pojęcia
15-minute city
An urban planning concept in which all essential daily needs are accessible within 15 minutes on foot or by bicycle
Posłuchaj / obejrzyj
2 materiałyW tej lekcji