Rewitalizacja obszarów zdegradowanych
Rewitalizacja obszarów zdegradowanych (ustawa 2015): kompleksowy proces w pięciu sferach, gminny program rewitalizacji, ograniczenia obszaru (20%/30%), rola konsultacji społecznych, różnica rewitalizacja vs remont i przykłady (Łódź — Manufaktura).
Po tej lekcji będziesz umieć
Zdefiniować rewitalizację
Proces wyprowadzania obszaru zdegradowanego ze stanu kryzysowego w sposób KOMPLEKSOWY — przez zintegrowane działania na rzecz społeczności, przestrzeni i gospodarki (ustawa z 9 października 2015 r.).
Wymienić sfery działań rewitalizacyjnych
Społeczna (najważniejsza — ludzie), przestrzenna, techniczna, gospodarcza, środowiskowa. Rewitalizacja łączy je razem, a nie tylko odnawia budynki.
Odróżnić rewitalizację od remontu
Remont/renowacja = odnowienie budynku (technika). Rewitalizacja = kompleksowy proces społeczno-gospodarczy z udziałem mieszkańców (powiązanie z 2.7.8).
Znać ograniczenia obszaru rewitalizacji
Obszar rewitalizacji ≤ 20% powierzchni gminy i ≤ 30% ludności; wyznaczany tam, gdzie koncentrują się negatywne zjawiska; działa na podstawie gminnego programu rewitalizacji.
Wskazać przykłady rewitalizacji w Polsce
Tereny poprzemysłowe Łodzi (Manufaktura — dawne zakłady Poznańskiego, EC1) i Poznania; tereny nadrzeczne, powojskowe, pokolejowe, postoczniowe.
Po co Ci to na maturze?
To rewitalizacja obszarów zdegradowanych w CKE — praktyczny finał działu „mała ojczyzna". Uczeń, który zdefiniuje rewitalizację jako proces kompleksowy, wymieni jej sfery, odróżni ją od remontu i poda przykład (Łódź — Manufaktura) — bierze 2–4 punkty. Temat spina badania terenowe własnego regionu z pojęciami z geografii Polski (degradacja krajobrazu 2.7.8, konflikty człowiek–środowisko 2.7.1, rozwój zrównoważony). Rewitalizacja pojawia się w zadaniach o odnowie miast, terenach poprzemysłowych i partycypacji społecznej.
Najważniejsza idea
Drugie życie zdegradowanej przestrzeni
Wiele polskich miast ma dzielnice, które popadły w kryzys: zamknięte fabryki, opuszczone koszary, zdegradowane śródmieścia, tereny pokolejowe i postoczniowe. Rewitalizacja to nie zwykły remont — to danie takiemu miejscu „drugiego życia" przez powiązane działania: naprawę przestrzeni, ożywienie gospodarki i — przede wszystkim — pomoc mieszkańcom. Dawne zakłady Poznańskiego w Łodzi zamieniono w Manufakturę, a elektrownię EC1 w centrum nauki. Rozumienie rewitalizacji jako kompleksowego procesu z udziałem lokalnej społeczności to sedno zadań CKE o odnowie miast.
Zapamiętaj
Zasada premium: rewitalizacja = proces kompleksowy i społeczny, nie remont
Klucz do rewitalizacji: to wyprowadzanie obszaru zdegradowanego ze stanu kryzysowego w sposób KOMPLEKSOWY — przez zintegrowane działania w pięciu sferach: społecznej (najważniejsza — ludzie), przestrzennej, technicznej, gospodarczej i środowiskowej. Prowadzą ją interesariusze (gmina, mieszkańcy, przedsiębiorcy) na podstawie gminnego programu rewitalizacji, z obowiązkowymi konsultacjami społecznymi. Obszar rewitalizacji jest terytorialnie skoncentrowany i ograniczony: ≤ 20% powierzchni gminy i ≤ 30% ludności. To odróżnia rewitalizację od zwykłego remontu — i jest podstawą zadań CKE.
Intuicja: jak działa rewitalizacja
Stan wyjściowy — obszar zdegradowany: to część miasta lub gminy w stanie kryzysowym — z koncentracją negatywnych zjawisk społecznych (bezrobocie, ubóstwo, wykluczenie) oraz co najmniej jednego z: gospodarczych, środowiskowych, przestrzenno-funkcjonalnych lub technicznych (zła zabudowa, brak infrastruktury). Typowe przykłady: tereny poprzemysłowe, pokolejowe, powojskowe, postoczniowe, nadrzeczne, zaniedbane śródmieścia.
Sfery działań rewitalizacyjnych:
- społeczna — najważniejsza: aktywizacja mieszkańców, przeciwdziałanie bezrobociu i wykluczeniu,
- przestrzenna (przestrzenno-funkcjonalna) — porządkowanie przestrzeni, nadanie nowych funkcji,
- techniczna — remont i modernizacja budynków oraz infrastruktury,
- gospodarcza — ożywienie działalności, tworzenie miejsc pracy,
- środowiskowa — poprawa stanu środowiska, oczyszczenie terenu.
Kto i jak: działania prowadzą interesariusze (gmina, mieszkańcy, przedsiębiorcy, organizacje) na podstawie gminnego programu rewitalizacji, z konsultacjami społecznymi (mieszkańcy współdecydują).
Kluczowa idea: rewitalizacja to kompleksowy, społeczny proces — łączy naprawę przestrzeni z ożywieniem gospodarki i pomocą ludziom, a nie tylko odnowienie budynków.
Sfery działań
Społeczna (najważniejsza), przestrzenna, techniczna, gospodarcza, środowiskowa — razem, kompleksowo.
Kto prowadzi
Interesariusze: gmina, mieszkańcy, przedsiębiorcy, organizacje — na podstawie gminnego programu rewitalizacji.
Gdzie
Obszary zdegradowane: tereny poprzemysłowe, pokolejowe, powojskowe, postoczniowe, nadrzeczne, zaniedbane śródmieścia.
Rdzeń pojęciowy: sfery rewitalizacji
Sfera Na czym polega Przykład działania Społeczna (najważniejsza) Aktywizacja i wsparcie mieszkańców Walka z bezrobociem, wykluczeniem, świetlice Przestrzenno-funkcjonalna Porządkowanie przestrzeni, nowe funkcje Skwery, place, nadanie budynkom nowych ról Te…
Rdzeń pojęciowy: rewitalizacja a remont
Cecha Remont / renowacja Rewitalizacja Zakres Pojedynczy budynek / obiekt Cały obszar zdegradowany Charakter Techniczny (naprawa) Kompleksowy (społeczno-gospodarczy) Cel główny Odnowić substancję Wyprowadzić ze stanu kryzysowego Rola mieszkańców Bierna Akty…
Definicje — pięć pojęć
:rule Rewitalizacja Proces wyprowadzania obszaru zdegradowanego ze stanu kryzysowego w sposób kompleksowy, przez zintegrowane działania na rzecz społeczności, przestrzeni i gospodarki (ustawa z 9 X 2015 r. ).
Rewitalizacja obszarów zdegradowanych
:rewitalizacja-obszarow
Dlaczego rewitalizacja jest potrzebna
Obszary zdegradowane obniżają jakość życia i marnują potencjał miasta — dlatego prowadzi się rewitalizację: Rozpoznanie kryzysu Gmina wyznacza obszar zdegradowany — z koncentracją bezrobocia, ubóstwa, złej zabudowy → diagnoza problemów społecznych i przestr…
Solver zadania z geografii Polski
:solver-polska
Zadanie CKE — oceń, czy to rewitalizacja
Sytuacja: Oceń, które z działań są rewitalizacją, a które tylko remontem: (I) na terenie dawnej fabryki urządzono lokale usługowe, mieszkania, skwer i program aktywizacji bezrobotnych mieszkańców; (II) właściciel odmalował elewację kamienicy; (III) opuszczo…
Przykład rozwiązany (styl wiązki CKE)
Treść: Wyjaśnij: (a) czym jest rewitalizacja, (b) wymień trzy sfery jej działań, (c) czym różni się od remontu, (d) podaj przykład z Polski. --- Krok 1.
Od pojęcia do odpowiedzi CKE
Pytanie CKE Pojęcie Odpowiedź modelowa „Czym jest rewitalizacja? " Definicja Kompleksowy proces wyprowadzania obszaru zdegradowanego ze stanu kryzysowego (działania społeczne, przestrzenne, gospodarcze).
Przykład
Spróbuj sam — rewitalizacja
Zadanie: Wyjaśnij. Sytuacja: W wielu polskich miastach rewitalizacji poddaje się tereny poprzemysłowe, pokolejowe czy postoczniowe.
Checklist — przed każdym zadaniem o rewitalizacji
Czy definiuję rewitalizację jako proces KOMPLEKSOWY (nie remont)? Czy wymieniam sfery działań (społeczna, przestrzenna, techniczna, gospodarcza, środowiskowa)?
Przykład
Mini-praktyka CKE — przeanalizuj sam
Zadanie 1 (definicja). Czym jest rewitalizacja?
Częste błędy
„Rewitalizacja to remont budynków". :: To proces KOMPLEKSOWY i społeczny na całym obszarze, nie tylko odnowienie fasad (powiązanie z 2.
Powtórka w 30 sekund
To zapamiętaj przed zadaniami CKE Rewitalizacja :: kompleksowy proces odnowy obszaru zdegradowanego (ustawa 2015) Sfery :: społeczna (najważniejsza), przestrzenna, techniczna, gospodarcza, środowiskowa ≠ remont :: remont = budynek; rewitalizacja = obszar + …
Kluczowe pojęcia
Rewitalizacja :: Kompleksowy proces wyprowadzania obszaru zdegradowanego ze stanu kryzysowego (ustawa z 9 X 2015 r. ).
Sprawdź się i przećwicz
sub :: Znasz definicję rewitalizacji, jej sfery, różnicę od remontu, ograniczenia obszaru rewitalizacji i przykłady (Łódź — Manufaktura). Sprawdź, czy ocenisz działania rewitalizacyjne w wiązce CKE.
Źródła, format CKE i materiały ZPE
men :: Geografia — zakres rozszerzony (dział: mała ojczyzna, badania terenowe, geografia Polski). Uczeń wyjaśnia istotę rewitalizacji obszarów zdegradowanych i podaje jej przykłady w Polsce.
W tej lekcji
MATURA / CKE
ŹRÓDŁA GEO
DEFINICJE
FIGURA 1
SPRAWDŹ SIĘ
BŁĘDY