Rewolucje w Rosji
Rewolucja lutowa i październikowa 1917, bolszewicy i pokój brzeski — narodziny państwa komunistycznego.
Po tej lekcji będziesz umieć
Wyjaśnić genezę rewolucji w Rosji w 1917 r.
Wyczerpanie wojną, klęski na froncie, kryzys gospodarczy i głód, słabość caratu Mikołaja II i wpływ Rasputina — powiążesz przyczyny społeczne, gospodarcze i polityczne w jeden łańcuch.
Odróżnić rewolucję lutową od październikowej
Luty 1917 = obalenie caratu i dwuwładza; październik 1917 = przewrót bolszewicki i przejęcie władzy przez Lenina — to dwa różne wydarzenia, których CKE każe nie mylić.
Scharakteryzować dwuwładzę i rządy bolszewików
Rząd Tymczasowy vs Rady (sowiety), tezy kwietniowe Lenina, pierwsze dekrety (o pokoju, o ziemi), Rada Komisarzy Ludowych i Czeka.
Ocenić skutki pokoju brzeskiego i wojny domowej
Wyjście Rosji z I wojny za cenę olbrzymich ustępstw terytorialnych, „komunizm wojenny", terror i narodziny pierwszego państwa komunistycznego.
Powiązać rewolucje rosyjskie ze sprawą polską i losami Europy
Upadek jednego z zaborców i chaos w Rosji otworzyły drogę do odzyskania niepodległości przez Polskę oraz ukształtowały XX-wieczny podział Europy.
Po co Ci to na maturze?
Rewolucje w Rosji 1917 r. to jeden z węzłowych tematów matury rozszerzonej z historii XX wieku. Powracają w zadaniach źródłowych (dekret o ziemi, tezy kwietniowe, plakaty propagandowe, mapy pokoju brzeskiego) i w wypowiedzi argumentacyjnej o genezie systemów totalitarnych. Bez uporządkowanej wiedzy o dwóch rewolucjach uczeń myli luty z październikiem, przypisuje bolszewikom obalenie cara i gubi łańcuch przyczynowo-skutkowy prowadzący od głodu w Piotrogrodzie do powstania ZSRR.
Najważniejsza idea
Rok 1917 to zwrotnica całego XX wieku|Z rosyjskiej rewolucji wyrasta pierwsze państwo komunistyczne, wyjście Rosji z wojny (pokój brzeski), a pośrednio — szansa dla odradzającej się Polski. Kto rozumie 1917 rok, rozumie genezę zimnej wojny, sowietyzacji Europy i sprawy polskiej.
Zapamiętaj
Zasada premium historii: dwie rewolucje, dwa mechanizmy|Luty = żywiołowy, oddolny bunt głodnego miasta i armii → obalenie caratu. Październik = zaplanowany zamach stanu zorganizowanej partii bolszewickiej → przejęcie władzy. Nie mieszaj żywiołu z przewrotem — CKE punktuje tę różnicę.
Intuicja: państwo, które pękło pod ciężarem wojny
Wyobraź sobie ogromne imperium, które w 1914 r. wysłało miliony chłopów-żołnierzy na front, licząc na krótką wojnę. Trzy lata później armia cofa się, brakuje amunicji i chleba, kolej nie dowozi żywności do miast, a car — zamiast rządzić — jest na froncie, gdy w stolicy jego żoną steruje Rasputin. Państwo nie „upada od jednego ciosu": ono pęka wzdłuż wszystkich pęknięć naraz — głodni robotnicy, zbuntowani żołnierze, chłopi łaknący ziemi.
Gdy w lutym 1917 r. kolejki po chleb w Piotrogrodzie zamieniają się w strajk, a wysłani do stłumienia go żołnierze przechodzą na stronę ludu, carat traci ostatnie oparcie. To właśnie moment, w którym rewolucja z ulicznego buntu staje się historią: nie ma już kto bronić tronu.
Wojna jako detonator
I wojna światowa nie stworzyła napięć w Rosji, ale je spotęgowała do granic: setki tysięcy ofiar, głód, inflacja, chaos transportowy. Wojna zamieniła chroniczny kryzys caratu w katastrofę.
Słabość na szczycie
Mikołaj II był władcą niereformowalnym i oderwanym od rzeczywistości; kompromitujący wpływ Rasputina na dwór podważał autorytet monarchii nawet wśród jej zwolenników.
Trzy głody, jedno hasło
Robotnik chciał chleba, żołnierz — pokoju, chłop — ziemi. Bolszewicy jako jedyni obiecali wszystko naraz („pokój, ziemia, chleb") — i dlatego wygrali walkę o nastroje.
Rdzeń pojęciowy: dwie rewolucje 1917 roku
Cecha Rewolucja lutowa (marzec 1917 wg greg. ) Rewolucja październikowa (listopad 1917 wg greg.
Definicje, które musisz znać
:rule Rewolucja lutowa (1917) Żywiołowe wystąpienie robotników i żołnierzy w Piotrogrodzie, które doprowadziło do abdykacji Mikołaja II i upadku caratu oraz dynastii Romanowów. :rule Dwuwładza Współistnienie po lutym 1917 r.
Figura 1 — oś czasu rewolucji rosyjskich
:os-rewolucje-rosja
Geneza: dlaczego carat runął
Rosja wkroczyła w I wojnę światową jako mocarstwo o głębokich, nierozwiązanych problemach. Wojna obnażyła i spotęgowała je wszystkie naraz.
Od lutego do października: droga do przewrotu
Po obaleniu caratu Rosja stanęła przed pytaniem: kontynuować wojnę czy zawrzeć pokój? Rząd Tymczasowy, zwłaszcza pod kierownictwem Kiereńskiego , wybrał wojnę — i tym samym podpisał na siebie wyrok, bo naród chciał jej końca.
Rządy bolszewików: pierwsze dekrety i terror
Zaraz po przewrocie bolszewicy zaczęli budować nowy porządek, wydając dekrety obliczone na zdobycie poparcia mas i utrzymanie władzy. Dekret / instytucja Treść Cel polityczny Dekret o pokoju Wezwanie do natychmiastowego pokoju bez aneksji Pozyskanie żołnie…
Figura 2 — solver CKE: analiza źródła
:solver-zrodlo
Pokój brzeski i wojna domowa
Aby wyjść z wojny, bolszewicy podpisali w marcu 1918 r. w Brześciu Litewskim separatystyczny pokój z państwami centralnymi.
Przykład rozwiązany (styl CKE)
Materiał źródłowy (fragment tez kwietniowych, 1917): „Żadnego poparcia dla Rządu Tymczasowego (…). Nie republika parlamentarna, lecz republika Rad delegatów robotniczych (…) w całym kraju.
Od źródła do odpowiedzi CKE
Typ polecenia Źródło w zadaniu Co robię? Styl odpowiedzi CKE Rozpoznaj wydarzenie Plakat, dekret, fotografia z 1917 r.
Przykład
Spróbuj sam
Zadanie: Rozstrzygnij, czy zdanie „Rewolucja lutowa i październikowa to dwa etapy tego samego, kierowanego przez bolszewików przewrotu" jest prawdziwe. Uzasadnij.
Checklist — zanim odpowiesz na zadanie o rewolucjach w Rosji
Czy odróżniam rewolucję lutową (obalenie caratu) od październikowej (przewrót bolszewicki)? Czy pamiętam, że nazwy dat są wg kalendarza rosyjskiego (luty = marzec, październik = listopad)?
Sprawdź się i przećwicz
sub :: Sprawdź, czy odróżniasz obie rewolucje, znasz genezę, dekrety i skutki pokoju brzeskiego — to fundament tematyki XX wieku na maturze. sprawdzian :: Zestaw zadań o genezie, przebiegu i skutkach rewolucji 1917 r.
Przykład
Mini-praktyka CKE
Zadanie 1 (chronologia). Uszereguj: pokój brzeski, abdykacja Mikołaja II, tezy kwietniowe, przewrót bolszewicki.
Powtórka w 30 sekund
Geneza Wojna + głód + słabość caratu (Mikołaj II, Rasputin) Rewolucja lutowa (III 1917) Bunt Piotrogrodu → abdykacja cara → dwuwładza Dwuwładza Rząd Tymczasowy (wojna) vs Rady (sowiety) Tezy kwietniowe Lenin: władza radom, pokój, ziemia, chleb Rewolucja paź…
Kluczowe pojęcia
Rewolucja lutowa Żywiołowy bunt 1917 r. obalający carat i dynastię Romanowów.
Częste błędy na maturze
Mylenie rewolucji lutowej z październikową :: Luty obalił carat (bunt oddolny); październik to przewrót bolszewicki. To dwa różne wydarzenia o różnych sprawcach.
Powtórka do matury
Ten temat na maturze
Źródła, format CKE i materiały ZPE
men :: Podstawa programowa historii dla liceum (formuła 2018) — dział o I wojnie światowej i rewolucjach w Rosji; wymagania: analiza źródeł, chronologia, narracja o genezie systemów totalitarnych. :: MEN 2018 / zakres rozszerzony cke :: Informator maturaln…
W tej lekcji
- 1Po tej lekcji będziesz umieć
- 2Po co Ci to na maturze?
- 3Intuicja: państwo, które pękło pod ciężarem wojny
- 4Rdzeń pojęciowy: dwie rewolucje 1917 roku
- 5Definicje, które musisz znać
- 6Figura 1 — oś czasu rewolucji rosyjskich
- 7Geneza: dlaczego carat runął
- 8Od lutego do października: droga do przewrotu
- 9Rządy bolszewików: pierwsze dekrety i terror
- 10Figura 2 — solver CKE: analiza źródła
- 11Pokój brzeski i wojna domowa
- 12Przykład rozwiązany (styl CKE)
- 13Od źródła do odpowiedzi CKE
- 14Spróbuj sam
- 15Checklist — zanim odpowiesz na zadanie o rewolucjach w Rosji
- 16Sprawdź się i przećwicz
- 17Mini-praktyka CKE
- 18Powtórka w 30 sekund
- 19Kluczowe pojęcia
- 20Częste błędy na maturze
- 21Źródła, format CKE i materiały ZPE