Przemiany gospodarcze i cywilizacyjne
Rewolucja informatyczna, internet i globalizacja — narodziny społeczeństwa informacyjnego.
Po tej lekcji będziesz umieć
Wyjaśnić, na czym polegała trzecia rewolucja przemysłowa (naukowo-techniczna)
Rewolucja informatyczna: komputery, internet, telefonia komórkowa, automatyzacja i cyfryzacja produkcji — narodziny społeczeństwa informacyjnego i gospodarki opartej na wiedzy.
Opisać zjawisko globalizacji i jego mechanizmy
Swobodny przepływ kapitału, towarów, usług i informacji, korporacje transnarodowe, WTO, przenoszenie produkcji, globalne rynki i kultura masowa.
Wskazać kluczowe osiągnięcia nauki przełomu XX i XXI w.
Informatyka i internet, biotechnologia i genetyka (rozszyfrowanie genomu ludzkiego 2003), postęp medycyny i energetyki.
Scharakteryzować przemiany społeczne i cywilizacyjne
Rozwój usług, konsumpcjonizm, urbanizacja, przemiany rodziny i obyczajowości, starzenie się społeczeństw Zachodu.
Ocenić szanse i zagrożenia epoki cyfrowej
Nowe możliwości oraz skutki uboczne — nierówności, degradacja środowiska, uzależnienie od technologii, kryzysy finansowe (2008).
Po co Ci to na maturze?
Ostatni dział matury z historii — dzieje najnowsze — coraz częściej pyta nie o wojny i granice, lecz o przemiany cywilizacyjne, które tłumaczą świat, w którym żyjesz. Zadania CKE z tego zakresu opierają się na wykresach gospodarczych, danych statystycznych, mapach globalizacji, karykaturach i fotografiach ilustrujących rewolucję cyfrową. Musisz umieć odczytać wykres wzrostu liczby użytkowników internetu, wyjaśnić, czym jest społeczeństwo informacyjne, albo ocenić szanse i zagrożenia globalizacji w krótkiej wypowiedzi argumentacyjnej.
Najważniejsza idea
To temat, który spina całą epokę współczesną w jeden proces|Przemiany gospodarcze i technologiczne przełomu XX i XXI w. tłumaczą, dlaczego upadek bloku wschodniego, integracja europejska i dominacja Zachodu splotły się w jeden zglobalizowany, cyfrowy świat. Zrozumienie tego procesu porządkuje cały dział „Świat na przełomie XX i XXI w.".
Zapamiętaj
Zasada premium historii najnowszej: proces, nie pojedyncza data|W tym temacie CKE nie odpytuje z jednej daty, lecz sprawdza, czy rozumiesz mechanizm zmiany — jak technologia napędza gospodarkę, a gospodarka przekształca społeczeństwo. Ucz się ciągów przyczynowo-skutkowych, nie luźnych faktów.
Intuicja: świat, który zmienił się w jedno pokolenie
Wyobraź sobie życie ucznia w 1980 r.: list wędrował tygodniami, rozmowa międzymiastowa wymagała zamawiania połączenia, encyklopedia stała na półce, a fabryka zatrudniała setki robotników przy taśmie. Trzydzieści lat później ten sam nastolatek nosi w kieszeni telefon z dostępem do całej wiedzy świata, rozmawia za darmo z drugim końcem globu, a w fabryce pracują roboty sterowane komputerem.
To nie była powolna ewolucja, lecz rewolucja porównywalna z tą przemysłową z XIX w. — tyle że rozegrała się w ciągu jednego pokolenia. Historyk patrzy na nią jak na przełom cywilizacyjny: zmienił się nie tylko sposób produkcji, ale i sposób, w jaki ludzie pracują, uczą się, kupują i porozumiewają.
Trzecia rewolucja przemysłowa
Po rewolucji parowej (XVIII/XIX w.) i elektryczno-taśmowej (przełom XIX/XX w.) przyszła rewolucja informatyczna — motorem zmian stała się informacja, a nie węgiel czy stal.
Społeczeństwo informacyjne
Społeczeństwo, w którym najważniejszym zasobem jest wiedza i informacja, a większość ludzi pracuje w usługach i przetwarzaniu danych, nie w rolnictwie czy przemyśle.
Świat „skurczony"
Globalizacja i internet sprawiły, że odległości przestały mieć znaczenie — kapitał, towar i informacja krążą po całej planecie w czasie rzeczywistym.
Rdzeń pojęciowy: filary przemian przełomu XX i XXI w.
Filar przemiany Na czym polega Przykłady i skutki Rewolucja informatyczna Rozwój komputerów, internetu, telefonii komórkowej; cyfryzacja i automatyzacja Komputer osobisty (lata 80. ), internet i WWW (lata 90.
Definicje, które musisz znać
:rule Trzecia rewolucja przemysłowa (rewolucja naukowo-techniczna) Przełom w produkcji i życiu społecznym oparty na informatyce, automatyzacji i cyfryzacji, dokonany od 2. poł.
Figura 1 — kamienie milowe rewolucji cyfrowej i globalizacji
:os-przemiany-gosp-cywil
Rozwinięcie: rewolucja informatyczna
Punktem zwrotnym było upowszechnienie komputera osobistego (PC) w latach 80. XX w.
Rozwinięcie: globalizacja gospodarcza i kulturowa
Globalizacja to integracja gospodarki światowej w jeden połączony system. Po upadku bloku wschodniego (1989–1991) zniknęła bariera dzieląca świat na dwa rynki, a rozwój technologii umożliwił swobodny przepływ kapitału, towarów, usług i informacji ponad gra…
Rozwinięcie: postęp nauki i przemiany społeczne
Przełom XX i XXI w. to również wielkie osiągnięcia nauki.
Figura 2 — solver CKE: praca ze źródłem statystycznym i ikonograficznym
:solver-zrodlo
Analiza źródła krok po kroku
W tym temacie źródłem bywa wykres, tabela danych, mapa globalizacji, karykatura albo fotografia . Procedura analizy jest ta sama.
Przykład rozwiązany (styl CKE)
Materiał źródłowy (opis): Wykres przedstawia liczbę użytkowników internetu na świecie: ok. 16 mln w 1995 r.
Od źródła do odpowiedzi CKE
Typ polecenia Źródło w zadaniu Co robię?
Przykład
Spróbuj sam
Zadanie: Rozstrzygnij, czy zdanie „Globalizacja przyniosła wyłącznie korzyści społeczeństwom świata" jest prawdziwe. Uzasadnij.
Checklist — zanim odpowiesz na zadanie z tego działu
Czy odróżniam trzecią rewolucję przemysłową (informatyczną) od wcześniejszych rewolucji? Czy potrafię wyjaśnić, czym jest społeczeństwo informacyjne i gospodarka oparta na wiedzy?
Sprawdź się i przećwicz
sub :: Sprawdź, czy potrafisz opisać rewolucję informatyczną, mechanizm globalizacji i przemiany społeczne — oraz ocenić ich szanse i zagrożenia.
Przykład
Mini-praktyka CKE
Zadanie 1 (pojęcie). Jak nazywamy społeczeństwo, w którym najważniejszym zasobem gospodarczym jest informacja i wiedza?
Powtórka w 30 sekund
Trzecia rewolucja przemysłowa Informatyka, internet, automatyzacja — od 2. poł.
Kluczowe pojęcia
Trzecia rewolucja przemysłowa Przełom oparty na informatyce, automatyzacji i cyfryzacji od 2. poł.
Częste błędy na maturze
Mylenie rewolucji przemysłowej z naukowo-techniczną :: Rewolucja przemysłowa (XVIII/XIX w. ) to para i maszyny; trzecia rewolucja (naukowo-techniczna) to informatyka, internet i automatyzacja od 2.
Źródła, format CKE i materiały ZPE
men :: Podstawa programowa historii dla liceum (formuła 2018) — wymagania z zakresu dziejów najnowszych: przemiany cywilizacyjne, gospodarcze i społeczne przełomu XX i XXI w. , globalizacja, rewolucja naukowo-techniczna.
W tej lekcji
- 1Po tej lekcji będziesz umieć
- 2Po co Ci to na maturze?
- 3Intuicja: świat, który zmienił się w jedno pokolenie
- 4Rdzeń pojęciowy: filary przemian przełomu XX i XXI w.
- 5Definicje, które musisz znać
- 6Figura 1 — kamienie milowe rewolucji cyfrowej i globalizacji
- 7Rozwinięcie: rewolucja informatyczna
- 8Rozwinięcie: globalizacja gospodarcza i kulturowa
- 9Rozwinięcie: postęp nauki i przemiany społeczne
- 10Figura 2 — solver CKE: praca ze źródłem statystycznym i ikonograficznym
- 11Analiza źródła krok po kroku
- 12Przykład rozwiązany (styl CKE)
- 13Od źródła do odpowiedzi CKE
- 14Spróbuj sam
- 15Checklist — zanim odpowiesz na zadanie z tego działu
- 16Sprawdź się i przećwicz
- 17Mini-praktyka CKE
- 18Powtórka w 30 sekund
- 19Kluczowe pojęcia
- 20Częste błędy na maturze
- 21Źródła, format CKE i materiały ZPE