Skala centylowa — Twój wynik to pozycja wśród innych, nie procent punktów
Wynik na skali centylowej to pozycja wśród zdających, nie procent zdobytych punktów: k-ty centyl znaczy, że około k% osób uzyskało wynik nie wyższy niż dany. Kwartyle to nazwane centyle (25., 50., 75.). Największa pułapka to mylenie centyla z procentem punktów — to dwie różne liczby, bo centyl zależy też od reszty rocznika.
Wzorzec
Skala centylowa — Twój wynik to pozycja wśród innych, nie procent punktów
Kiedy CKE ogłasza wyniki matury, obok liczby procent podaje też wynik na skali centylowej. To dwie zupełnie różne liczby i mylenie ich prowadzi do fałszywych wniosków. Procent mówi, ile punktów zdobyłeś z możliwych. Centyl mówi coś innego: jaki odsetek zdających uzyskał wynik nie wyższy niż Twój — czyli gdzie jesteś w kolejce, a nie ile umiesz w oderwaniu od reszty.
Otwórz figurę w nowej karcie ⤢Przykład
Po tej lekcji będziesz umieć
- Wyjaśnić, co dokładnie oznacza „wynik na 85. skali centylowej"
- Odróżnić centyl (pozycję wśród innych) od procentu zdobytych punktów
- Odczytać, ilu zdających wypadło nie lepiej i nie gorzej od danej osoby
- Powiązać kwartyle ze skalą centylową: . centyl, mediana ., .
- Wyznaczyć pozycję centylową wyniku w niewielkim zbiorze danych
- Zinterpretować siatkę centylową (np. wzrostu dziecka) bez mylenia jej z oceną
Po co Ci to na maturze
To wymaganie zakresu podstawowego — podstawa programowa, dział XII Rachunek prawdopodobieństwa i statystyka, punkt: stosuje skalę centylową. Nie ma tu wzoru do wykucia; jest jedno pojęcie, które trzeba rozumieć i poprawnie czytać.
Zagadnienie wraca też poza matematyką: własny wynik matury dostajesz właśnie na skali centylowej, a przy rekrutacji na studia progi bywają opisywane pozycją, nie liczbą punktów. Kto myli centyl z procentem, źle ocenia własny wynik — a to kosztuje przy wyborze kierunku.
Jedno zdanie, które warto zapamiętać. Wynik na skali centylowej równy znaczy: około zdających uzyskało wynik nie wyższy niż Ty. Im wyższy centyl, tym lepsza pozycja.
Definicja
Co to jest centyl — jedna definicja
Ustaw wszystkie wyniki od najmniejszego do największego . Centyle to 99 wartości, które dzielą ten uporządkowany zbiór na 100 równolicznych części.
Słownictwo
Skala centylowa a procent punktów — dwie różne liczby
To najważniejsze rozróżnienie w całym temacie. Procent punktów Wynik na skali centylowej --- --- --- Co mierzy ile punktów zdobyłeś z możliwych jaki odsetek zdających wypadł nie lepiej Od czego zależy tylko od Twojej pracy od Twojej pracy i od reszty zdają…
Centyle a kwartyle — to ta sama rodzina
Kwartyle, które znasz z miar położenia, to po prostu nazwane centyle : Q 1=25. \text{ centyl},\qquad \text{mediana}=Q 2=50.
Siatki centylowe — skala centylowa poza egzaminem
Ten sam pomysł działa w medycynie. Siatka centylowa wzrostu albo masy ciała pokazuje, jak dziecko wypada na tle rówieśników w tym samym wieku.
Solver — jak czytać i stosować skalę centylową
1. Ustal, o co pyta zadanie — o pozycję wyniku (na którym centylu leży) czy o odczytanie gotowego centyla (ilu zdających wypadło nie lepiej).
Przykład
Przykład rozwiązany
Zadanie. Do egzaminu przystąpiło 200 osób.
Zanim rozwiążesz zadanie — 12 pytań kontrolnych
1. Czy wiem, że centyl to pozycja wśród innych , a nie procent punktów?
Mini-praktyka — 8 zadań
1. Wynik Ani jest na 70.
Powtórka w 30 sekund
Skala centylowa opisuje pozycję wyniku wśród innych , nie liczbę zdobytych punktów. Wynik na k -tym centylu znaczy: około k\% zdających uzyskało wynik nie wyższy .
Przykład
Kluczowe pojęcia
- Centyl (percentyl) — jedna z 99 wartości dzielących uporządkowany zbiór danych na 100 równolicznych części. - k -ty centyl — wartość, poniżej której (lub na poziomie której) leży około k\% danych.
Częste błędy
Częste błędy
- Mylenie centyla z procentem punktów. Dlaczego źle: to dwie różne liczby — centyl zależy też od wyników reszty rocznika, procent tylko od Twoich punktów.
Przykład
Najczęstsze pytania
Czym różni się centyl od percentyla? Niczym — to dwie nazwy tego samego pojęcia.
Status CKE
Wymaganie należy do zakresu podstawowego (podstawa programowa, dział XII Rachunek prawdopodobieństwa i statystyka , punkt stosuje skalę centylową ). Nie wymaga żadnego wzoru z zestawu Wybrane wzory matematyczne — testowane jest rozumienie i interpretacja p…
Ćwicz dalej
- Sprawdzian z tej lekcji — zakładki quiz i fiszki powyżej sprawdzają rozróżnienie centyla od procentu punktów oraz powiązanie z kwartylami. - Lekcja pokrewna: Miary położenia — średnia, mediana, dominanta, kwartyle (MAT.
Źródła
- Ministerstwo Edukacji Narodowej, Podstawa programowa kształcenia ogólnego — matematyka, szkoła ponadpodstawowa, dział XII. Rachunek prawdopodobieństwa i statystyka, zakres podstawowy (stosuje skalę centylową).
- Centralna Komisja Egzaminacyjna, Informator o egzaminie maturalnym z matematyki — sposób prezentacji wyników egzaminu na skali centylowej.
- Schemat dydaktyczny i figura — materiał własny NexTutor. Przykłady liczbowe sprawdzone rachunkiem.
W tej lekcji
- 1Skala centylowa — Twój wynik to pozycja wśród innych, nie procent punktów
- 2Po tej lekcji będziesz umieć
- 3Po co Ci to na maturze
- 4Co to jest centyl — jedna definicja
- 5Skala centylowa a procent punktów — dwie różne liczby
- 6Centyle a kwartyle — to ta sama rodzina
- 7Siatki centylowe — skala centylowa poza egzaminem
- 8Solver — jak czytać i stosować skalę centylową
- 9Przykład rozwiązany
- 10Zanim rozwiążesz zadanie — 12 pytań kontrolnych
- 11Mini-praktyka — 8 zadań
- 12Powtórka w 30 sekund
- 13Kluczowe pojęcia
- 14Częste błędy
- 15Najczęstsze pytania
- 16Status CKE
- 17Ćwicz dalej
- 18Źródła