Piszemy: streszczenie i notatka syntetyzująca z eposu
Streszczenie to nie przepisanie tekstu własnymi słowami. To wybranie tego, co najważniejsze i pominięcie reszty. Notatka syntetyzująca idzie krok dalej — łączy, porządkuje i wyciąga wnioski. Obie formy pojawiają się na sprawdzianach i na maturze w zadaniach z rozumienia tekstu.
Wprowadzenie
Czym jest streszczenie i kiedy je piszesz
Streszczenie to skrócona wersja tekstu zawierająca tylko najważniejsze informacje. Cel: ktoś, kto nie czytał oryginału, rozumie o czym mówi po przeczytaniu streszczenia.
Streszczenie pojawia się:
- Na sprawdzianach: "Streść w 5 zdaniach fabułę Iliady"
- Na maturze: w zadaniach z rozumienia tekstu nieliterackiego (skróć akapit do 2 zdań)
- W notatkach do nauki: własne streszczenia lektur
Czego NIE ma w streszczeniu
To jest lista najczęstszych błędów:
- Cytaty z oryginału — streszczenie piszesz własnym językiem, nie kopiujesz
- Własna ocena i komentarz — "moim zdaniem", "uważam że" — nie tutaj
- Szczegóły drugorzędne — nazwy wszystkich bohaterów drugoplanowych, daty, liczby (chyba że kluczowe)
- Ta sama długość co oryginał — streszczenie ma być wyraźnie krótsze. Jeśli polecenie podaje limit słów lub zdań — trzymaj się go ściśle. Jeśli limitu nie ma, celuj w 1/4 do 1/3 oryginału
- Interpretacja — streszczenie to fakty, nie analiza
Jak pisać streszczenie — krok po kroku
Przykład
Przykład — streszczenie fragmentu Iliady
Oryginał (streszczenie fabuły, 150 słów): Achilles, najdzielniejszy wojownik grecki, kłóci się z wodzem Agamemnonem o brankę Bryzeidę. Obrażony wycofuje się z walki i prosi matkę Tetydę, by Zeus pomógł Trojanom — żeby Grecy uświadomili …
Słownictwo
Notatka syntetyzująca — o krok dalej
Notatka syntetyzująca nie jest zwykłym streszczeniem jednego tekstu. Jej celem jest połączenie najważniejszych informacji z dwóch tekstów, kilku fragmentów albo różnych części materiału w jedną uporządkowaną całość.
Słownictwo
Różnica: streszczenie vs notatka syntetyzująca
Streszczenie Notatka syntetyzująca --- --- --- Co robi Skraca tekst Porządkuje i łączy informacje Źródło Jeden tekst Może być kilka źródeł lub części Forma Ciągły tekst Tabele, schematy, punktory dopuszczalne Ocena/wnioski Nie Tak — mogą…
Kluczowe pojęcia
Streszczenie
Skrócona wersja tekstu zawierająca tylko najważniejsze informacje, pisana własnymi słowami bez ocen i komentarzy; zwykle 1/4 do 1/3 długości oryginału
Lektura
2 pozycje
Posłuchaj / obejrzyj
1 materiał