Romantyzm europejski — bunt i uczucie
Romantyzm to bunt przeciw oświeceniowemu rozumowi. Uczucie, wyobraźnia i wolność jednostki stają się najważniejsze. Romantyk nie chce naprawiać świata — chce go czuć i zmieniać od środka.
Przykład
Skąd się wziął romantyzm
Romantyzm narodził się pod koniec XVIII wieku jako reakcja na:
- Oświecenie i kult rozumu
- Rewolucję francuską (1789) i rozczarowanie jej skutkami
- Rewolucję przemysłową i szarość rosnących miast
Romantyzm europejski rozwijał się różnie w różnych krajach:
- Niemcy — Sturm und Drang, Goethe, Schiller
- Anglia — Byron, Shelley
- Francja — Hugo, Musset
- Polska — Mickiewicz, Słowacki, Krasiński, Norwid
W Polsce symboliczny początek romantyzmu wiąże się z wydaniem Ballad i romansów Adama Mickiewicza w 1822 roku. Po powstaniu listopadowym (1830/1831) szczególnie ważny staje się nurt emigracyjny i narodowy.
Narodziny romantyzmu europejskiego
Najważniejsze momenty rozwoju epoki
1774
Goethe — Cierpienia młodego Wertera
koniec XVIII w.
Sturm und Drang i kryzys oświeceniowego racjonalizmu
1789
rewolucja francuska
pocz. XIX w.
Byron i model bohatera bajronicznego
1822
Ballady i romanse jako polski przełom romantyczny
Pamiętaj: Romantyzm europejski rodzi się z buntu wobec rozumu i z fascynacji wolnością, uczuciem oraz wyjątkowością jednostki.
Światopogląd romantyczny
Oświecenie vs Romantyzm
Najważniejsze różnice światopoglądowe
Kluczowe idee romantyzmu
- Indywidualizm — „ja” jest najważniejsze - Bunt przeciw konwenansom i władzy - Mesjanizm (w Polsce) — Polska jako naród cierpiący niewinnie, którego ofiara ma sens moralny i historyczny - Kult natury i ludowości (folkloru) - Fantastyka …
Goethe i bunt uczucia
Johann Wolfgang Goethe pokazuje romantycznego bohatera jako człowieka, który nie mieści się w chłodnym, racjonalnym świecie. W Cierpieniach młodego Wertera najważniejsze są uczucie, samotność, konflikt z normami społecznymi i przekonani…
Byron i bohater bajroniczny
George Byron stworzył wzorzec bohatera dumnego, samotnego i wewnętrznie rozdartego. Bohater bajroniczny często nosi w sobie tajemnicę, poczucie winy albo konflikt z otoczeniem.
Romantyzm w Polsce — trzy nurty
1. Mickiewiczowski — mesjanizm, walka o wolność 2.
Kluczowe pojęcia
Romantyzm
Kierunek literacki i filozoficzny przełomu XVIII/XIX w. — kult uczucia, wyobraźni, indywidualizmu i buntu
Posłuchaj / obejrzyj
3 materiały