Młoda Polska — kontekst, filozofia, dekadentyzm; Tetmajer

Młoda Polska to polska odmiana modernizmu — europejskiego przełomu końca XIX i początku XX wieku. Wyrasta z dwóch źródeł naraz:

• Rozczarowania pozytywistyczną wiarą w naukę i postęp — twórcy końca XIX wieku coraz częściej tracili wiarę, że pracą i nauką da się naprawić wszystko
• Europejskiego doświadczenia fin de siècle — poczucia schyłku, kryzysu wartości i niepokoju nowoczesności

Postęp techniczny i nauka nie usunęły lęku, samotności i kryzysu wartości. Pojawiało się pytanie: skoro rozum i postęp nie wystarczają — gdzie szukać sensu?

Fin de siècle to atmosfera końca wieku: poczucie zmęczenia kulturą, kryzysu wartości, lęku i schyłku cywilizacji. To nie tylko nastrój — to diagnoza epoki.

W Polsce epokę nazywamy Młodą Polską mniej więcej dla lat 1890–1918. Czas zaborów, ale też rozwoju miast, kultury kawiarni, nowych teatrów, czasopism i artystycznej bohemy. Twórcy nie chcieli literatury „pożytecznej" — chcieli sztuki, która pokazuje duszę, nastroje, symbole i niepokój.