Endocytoza i egzocytoza — transport pęcherzykowy

Co się właśnie stało?

Duże cząstki nie przechodzą przez błonę pojedynczo — komórka pakuje je w pęcherzyki. Kierunek decyduje o nazwie procesu: do wnętrza to endocytoza, na zewnątrz to egzocytoza.

Dwa kierunki transportu pęcherzykowego:

W endocytozie błona $\text{wpukla się}$ do środka i odsznurowuje pęcherzyk z ładunkiem. W egzocytozie pęcherzyk $\text{zlewa się}$ z błoną i uwalnia zawartość poza komórkę.

Co to znaczy w praktyce?

Oba procesy to transport aktywny — komórka zużywa energię. To dlatego, że przesuwa cały pakiet materii wbrew barierze błony:

Gdzie to działa w organizmie?

Egzocytoza uwalnia neuroprzekaźniki w synapsie i hormony z komórek gruczołowych. Endocytoza to m.in. fagocytoza — pochłanianie bakterii przez leukocyty. Ten sam mechanizm, dwa kierunki.

Po co Ci to na maturze:

Egzaminator lubi pytać „który to proces" na podstawie kierunku. Chwyt: sprawdź, dokąd wędruje pęcherzyk — do środka (endo-) czy na zewnątrz (egzo-). Przedrostek zdradza kierunek.

Zapamiętaj: endocytoza pobiera do wnętrza, egzocytoza wydziela na zewnątrz — zawsze przez pęcherzyk i zawsze z udziałem energii.