Wirtualne laboratorium/Biologia/Fizjologia człowieka/Bilans wodny — rola ADH

Bilans wodny — rola ADH

Reguluj nawodnienie organizmu. Przy odwodnieniu rośnie ADH, który zwiększa resorpcję wody w nerkach — mocz jest bardziej zagęszczony, a woda zostaje w organizmie.

Biologia · Fizjologia człowieka · Bilans wodny i ADH (BIO.FIZJ.PP.07)

Poziom nawodnienia organizmu0

Przy odwodnieniu wydzielanie ADH (wazopresyny):

nawodnienie

ADH

6.0 pg/mL

resorpcja H₂O

50 %

mocz

625 mOsm

🎯 Wyzwanie: trafuj resorpcję

seria: 0

Dam Ci docelową resorpcję wody w nerkach — ustaw poziom nawodnienia tak, by ją uzyskać. Odwodnienie ⇒ więcej ADH ⇒ więcej resorpcji.

Co się właśnie stało?

Wprowadziliśmy odwodnienie. Wzrosła osmolarność osocza (krew stała się „bardziej stężona"), receptory w podwzgórzu to wykryły, a przysadka wyrzuciła więcej ADH. Nerki zaczęły odzyskiwać wodę i mocz się zagęścił.

Zasada homeostazy wodnej:

\uparrow\text{osm}_{\text{osocza}} \;\Rightarrow\; \uparrow\text{ADH} \;\Rightarrow\; \uparrow\text{resorpcja } H_2O \;\Rightarrow\; \text{mocz zagęszczony}

ADH (wazopresyna) zwiększa przepuszczalność kanalików nerkowych dla wody (wbudowuje akwaporyny), więc więcej wody wraca do krwi zamiast uciekać z moczem.

A przy przewodnieniu?

Osmolarność osocza spada, wydzielanie ADH maleje, kanaliki przepuszczają mniej wody z powrotem — dostajesz dużo rozcieńczonego moczu. To ta sama pętla, tylko w drugą stronę:

\downarrow\text{osm}_{\text{osocza}} \;\Rightarrow\; \downarrow\text{ADH} \;\Rightarrow\; \downarrow\text{resorpcja } H_2O \;\Rightarrow\; \text{mocz rozcieńczony}

Sprzężenie zwrotne ujemne:

To klasyczne ujemne sprzężenie zwrotne — odchylenie od normy (odwodnienie) uruchamia reakcję, która to odchylenie koryguje (oszczędzanie wody). Dzięki temu osmolarność osocza trzyma się blisko $\approx 290\,\text{mOsm/kg}$ .

Po co Ci to na maturze:

Zadania o ADH sprowadzają się do jednej pętli: odwodnienie → więcej ADH → gęstszy mocz; przewodnienie → mniej ADH → rzadszy mocz. Ten sam schemat tłumaczy działanie moczopędnych, cukrzycę prostą (moczówkę) i skutki alkoholu (hamuje ADH → odwadnia).

Zapamiętaj: odwodnienie → ↑ADH → ↑resorpcja wody → mocz zagęszczony. ADH każe nerkom oszczędzać wodę — to strażnik homeostazy wodnej.

Model poglądowy · Wirtualne laboratorium NexTutor

Spodobał Ci się eksperyment? Udostępnij go.

Jest darmowy — podeślij znajomym ze szkoły.

Teoria i wzory

Rola ADH ADH (hormon antydiuretyczny, wazopresyna) reguluje gospodarkę wodną, sterując resorpcją wody w nerkach (w kanalikach i cewkach zbiorczych). Zależności odwodnienie (krew zagęszczona) \to wydzielanie ADH rośnie \to większa resorpcja wody \to mocz zagęszczony, woda zostaje w organizmie nadmiar wody (krew rozcieńczona) \to ADH spada \to mocz rozcieńczony, nadmiar wody wydalony Krótko: im większe odwodnienie, tym więcej ADH i tym bardziej zagęszczony mocz. Pochodzenie i cel ADH powstaje w podwzgórzu, a uwalnia go tylny płat przysadki . Mechanizm działa jako ujemne sprzężenie zwrotne utrzymujące stałą ilość wody i stężenie płynów ustrojowych (homeostaza wodna). To box jakościowy.

Uczysz? Umieść ten eksperyment na swojej stronie.

Darmowy widget — wklej na stronę szkoły, bloga lub notatki. Linkuje do pełnej wersji.

Uczysz w klasie albo korepetujesz? Prowadź uczniów w NexTutor →

Najczęstsze pytania

›

Co robi ADH przy odwodnieniu?

Rośnie i nasila resorpcję wody — mocz się zagęszcza, tracimy mniej wody.

›

Skąd pochodzi ADH?

Z podwzgórza, uwalniany przez tylny płat przysadki.

›

Co to homeostaza wodna?

Utrzymywanie stałej ilości wody i stężeń w organizmie.

Teoria (klasa): BIO.3.7.2 → Lekcja maturalna: BIO.M.6.2 →

Powiązane eksperymenty

ADH a zagęszczanie moczu →Filtracja kłębuszkowa — ciśnienie i GFR →Termoregulacja — stała temperatura ciała →Resorpcja zwrotna w nerce →