Regulacja poziomu glukozy — insulina i glukagon
Co zrobimy: Wywołamy posiłek i głód i prześledzimy, jak organizm — przez wydzielanie insuliny lub glukagonu — sprowadza poziom cukru we krwi z powrotem do normy.
Co widzisz na ekranie: Wykres poziomu glukozy w czasie z zaznaczonym pasmem normy oraz przyciski posiłku i głodu/wysiłku. Po skoku cukru trzustka wydziela insulinę (spadek), po spadku — glukagon (wzrost). Odczyty: poziom glukozy, zdarzenie, wydzielony hormon i powrót do normy.
Co się właśnie stało?
Po posiłku poziom cukru wzrósł, organizm wydzielił insulinę i cukier wrócił do normy. Przy głodzie było odwrotnie — zadziałał glukagon. Poziom cały czas wraca do wartości prawidłowej.
Czym jest homeostaza?
To utrzymywanie stałości środowiska wewnętrznego organizmu — tu: stałego poziomu glukozy we krwi, mimo posiłków i wysiłku.
Dwa antagonistyczne hormony (z trzustki):
INSULINA (komórki B wysp trzustki) — wydzielana, gdy cukru jest ZA DUŻO; powoduje jego wychwyt przez komórki i magazynowanie jako glikogen → poziom SPADA.
GLUKAGON (komórki A) — wydzielany, gdy cukru jest ZA MAŁO; powoduje rozkład glikogenu i uwolnienie glukozy → poziom ROŚNIE.
Ujemne sprzężenie zwrotne:
odchylenie od normy uruchamia reakcję, która to odchylenie NIWELUJE — dlatego poziom cukru oscyluje wokół wartości prawidłowej. To ten sam mechanizm, co termostat.
Po co Ci to na maturze:
antagonistyczne działanie insuliny i glukagonu, pojęcie ujemnego sprzężenia zwrotnego i homeostazy to pewniak fizjologii człowieka (i podstawa zrozumienia cukrzycy).
Zapamiętaj: insulina obniża, a glukagon podnosi poziom glukozy; razem, przez ujemne sprzężenie zwrotne, utrzymują homeostazę.
Najczęstsze pytania
›Jak organizm reguluje poziom glukozy we krwi?
Za pomocą dwóch antagonistycznych hormonów trzustki — insuliny (obniża) i glukagonu (podnosi).
›Który hormon obniża poziom cukru we krwi?
Insulina — powoduje wychwyt glukozy przez komórki i jej magazynowanie w postaci glikogenu.
›Co to ujemne sprzężenie zwrotne?
Mechanizm, w którym odchylenie od normy uruchamia reakcję przywracającą stan prawidłowy (jak termostat).
Powiązane eksperymenty