Transport w roślinie — ksylem i floem

Co się właśnie stało?

Roślina ma dwa niezależne szlaki transportu. Woda z korzeni wędruje ku górze ksylemem, a cukry z liści rozprowadza floem. To dwa różne kierunki i dwa różne „ładunki".

Ksylem (drewno) — woda w górę:

Transportuje wodę z solami mineralnymi z korzeni do liści. Napęd to transpiracja (parowanie wody z liści) i kohezja — spójność cząsteczek wody, dzięki której cały słup wody jest „wyciągany" ku górze. Przepływ jest jednokierunkowy, ↑.

Floem (łyko) — asymilaty do sinków:

Transportuje produkty fotosyntezy (głównie sacharozę) ze źródeł (liście) do miejsc zapotrzebowania — korzeni, owoców, wierzchołków wzrostu. Płynie w dół i w górę, zależnie od tego, gdzie akurat brakuje cukru. Napęd: różnica ciśnienia osmotycznego (załadunek i rozładunek cukrów).

Bilans w skrócie:

Zapamiętaj podział: $\text{ksylem} = \text{woda}$, $\text{floem} = \text{cukry}$. To najczęstsze źródło pomyłek.

Po co Ci to na maturze:

Zadania o transporcie zawsze sprawdzają, czy nie mylisz szlaków. Chwyt: najpierw nazwij ładunek (woda czy cukier?), a kierunek i tkanka wyjdą same — woda ⇒ ksylem, w górę; cukry ⇒ floem, do sinków.

Zapamiętaj: ksylem = woda z solami w górę (transpiracja + kohezja); floem = asymilaty do miejsc zapotrzebowania. Dwa szlaki, dwa kierunki.