Budowa bakterii — komórka prokariotyczna
Poznaj elementy komórki bakteryjnej. Bakteria to prokariont — jej DNA to nukleoid bez otoczki jądrowej; ma ścianę, może mieć plazmidy, rzęski i otoczkę, ale brak organelli błonowych.
Co się właśnie stało?
Podświetliliśmy nukleoid — kolistą nić DNA leżącą swobodnie w cytoplazmie. Bakteria nie owija swojego DNA w otoczkę jądrową, więc nie ma prawdziwego jądra.
Kluczowa cecha prokariontów:
Prokariont (bakteria) nie ma jądra komórkowego ani organelli otoczonych błoną (mitochondriów, retikulum, aparatu Golgiego). Materiał genetyczny — nukleoid — jest jeden i kolisty.
Co jeszcze ma komórka bakteryjna?
Ścianę komórkową i błonę, cytoplazmę z rybosomami, często (dodatkowe koliste DNA), rzęski (ruch) oraz otoczkę śluzową (ochrona). To wszystko bez jądra:
Dlaczego plazmidy są ważne?
Plazmidy niosą dodatkowe geny — np. oporność na antybiotyki — i bakterie mogą je przekazywać sobie nawzajem. Dlatego oporność rozprzestrzenia się tak szybko.
Po co Ci to na maturze:
Klasyczne zadanie: odróżnij prokarionta od eukarionta. Chwyt: szukaj jądra i organelli błonowych — jeśli ich nie ma, a DNA jest kolisty nukleoid, to bakteria (prokariont).
Zapamiętaj: bakteria to prokariont — materiał genetyczny to nukleoid (kolisty DNA bez otoczki jądrowej), brak jądra i organelli błonowych.
Najczęstsze pytania
›Co to nukleoid?
Obszar z kolistym DNA bakterii, bez otoczki jądrowej.
›Czym jest plazmid?
Mały, kolisty fragment DNA niosący np. geny oporności.
›Czy bakterie mają jądro?
Nie — są prokariotyczne, bez jądra i organelli błonowych.