Ciśnienie krwi a opór naczyń

Co się właśnie stało?

Naczynia się zwęziły, więc opór wzrósł — a ciśnienie poszło w górę. Przy stałym rzucie serca ciśnienie i opór naczyń są wprost proporcjonalne.

Od czego zależy ciśnienie krwi:

— ciśnienie tętnicze zależy od rzutu serca $Q$ (ile krwi serce tłoczy na minutę) i od oporu naczyń $R$ (jak bardzo naczynia są zwężone). To ta sama logika, co w prawie Ohma: „przepływ” napotyka „opór”.

Ciśnienie skurczowe i rozkurczowe:

Zapis 120/80 mmHg to dwie wartości. Skurczowe (górna, 120) — najwyższe ciśnienie w chwili skurczu komór serca, gdy krew jest wyrzucana do tętnic. Rozkurczowe (dolna, 80) — najniższe, gdy serce się rozkurcza i napełnia. Oba rosną, gdy rośnie opór naczyń lub rzut serca.

Jak organizm reguluje ciśnienie?

Głównie przez skurcz i rozkurcz naczyń (zmiana oporu R — sterują nim mięśnie gładkie i układ nerwowy), przez objętość krwi i siłę skurczu serca (zmiana Q) oraz przez nerki, które regulują ilość wody i soli, a przez to objętość krwi i ciśnienie w dłuższej skali czasu.

Po co Ci to na maturze:

P ≈ Q·R porządkuje całą fizjologię krążenia: wypisz, co się zmienia (opór naczyń czy rzut serca), a od razu wiesz, w którą stronę pójdzie ciśnienie. To klucz do zadań o regulacji ciśnienia, wysiłku i lekach.

Zapamiętaj: ciśnienie rośnie z oporem naczyń i z rzutem serca — P ≈ Q·R. Zwężasz naczynia → ciśnienie w górę.