Mielina — szybkość przewodzenia
Dodaj osłonkę mielinową. Impuls „przeskakuje" między przewężeniami Ranviera (przewodzenie skokowe), co znacznie przyspiesza przewodzenie w porównaniu z włóknem bez mieliny.
Co się właśnie stało?
Pogrubiłeś osłonkę mielinową, a prędkość impulsu gwałtownie wzrosła. Sygnał przestał pełznąć wzdłuż całej błony i zaczął „przeskakiwać" z węzła na węzeł.
Przewodzenie skokowe (saltatoryczne):
Osłonka mielinowa (wytwarzana przez komórki glejowe) izoluje elektrycznie akson. Depolaryzacja może zajść tylko w odsłoniętych węzłach Ranviera — przewężeniach między odcinkami mieliny. Impuls „przeskakuje" od węzła do węzła, zamiast przesuwać się w sposób ciągły.
Co jeszcze wpływa na prędkość?
Im większa — średnica aksonu, tym mniejszy opór wzdłużny i szybsze przewodzenie. Dlatego najszybsze włókna są zarówno grube, jak i mocno zmielinizowane:
Dlaczego to ma znaczenie?
Włókna bez mieliny przewodzą rzędu 0,5–2 m/s; grube włókna zmielinizowane nawet ok. 100–120 m/s. Utrata mieliny (np. w stwardnieniu rozsianym) spowalnia i zaburza przewodzenie impulsów.
Po co Ci to na maturze:
Klasyczne pytanie: dlaczego włókna zmielinizowane przewodzą szybciej. Odpowiedź w trzech słowach: izolacja → węzły Ranviera → przewodzenie skokowe. Pamiętaj też, że grubszy akson = szybszy.
Zapamiętaj: osłonka mielinowa przyspiesza przewodzenie — impuls przeskakuje między węzłami Ranviera (przewodzenie skokowe), więc porusza się o rzędy wielkości szybciej niż w włóknie bez mieliny.
Najczęstsze pytania
›Jak mielina wpływa na przewodzenie?
Przyspiesza je — impuls skacze między węzłami Ranviera.
›Co to przewodzenie skokowe?
Depolaryzacja tylko w węzłach Ranviera, „przeskakiwanie" impulsu.
›Co się dzieje przy uszkodzeniu mieliny?
Przewodzenie zwalnia lub zanika (np. w stwardnieniu rozsianym).