Spirometria — pojemność życiowa płuc
Zmieniaj głębokość oddechu i patrz na spirogram. Pojemność życiowa (VC) to największa objętość powietrza wydychana po najgłębszym wdechu; objętość zalegająca zostaje w płucach.
Dam Ci opis — wskaż właściwą objętość lub pojemność płuc ze spirogramu.
Co się właśnie stało?
Pogłębiłeś oddech — na spirogramie amplituda spokojnego oddechu (TV) urosła. Pojemność życiowa VC to zakres od maksymalnego wdechu do maksymalnego wydechu. Poniżej tej granicy zostaje objętość zalegająca (RV), której nie da się wydmuchać.
Pojemność życiowa:
— TV to objętość oddechowa (spokojny oddech), IRV to zapasowa objętość wdechowa (ile jeszcze dowdechniesz), ERV to zapasowa wydechowa (ile jeszcze dowydychasz). Suma to maksymalna objętość, jaką możesz wymienić.
Co to znaczy w praktyce?
Głęboki oddech zwiększa TV kosztem IRV — pula wdechu jest ograniczona. Dlatego VC nie zależy od tego, jak głęboko oddychasz w danej chwili: to stała cecha płuc. W płucach zawsze zostaje objętość zalegająca:
Dlaczego objętość zalegająca w ogóle jest?
Pęcherzyki płucne nigdy się całkiem nie zapadają — RV utrzymuje je otwarte, zapewnia ciągłą wymianę gazową także między oddechami i chroni płuca przed sklejeniem. Dlatego nie wchodzi do VC — nie da się jej wydmuchać.
Po co Ci to na maturze:
VC = TV + IRV + ERV i TLC = VC + RV rozwiązują większość zadań ze spirogramu. Chwyt: pamiętaj, że pojemność życiowa NIE zawiera objętości zalegającej — to najczęstsza pułapka w kluczu odpowiedzi.
Zapamiętaj: pojemność życiowa to maksymalny wydech po maksymalnym wdechu — VC = TV + IRV + ERV. Objętość zalegająca (RV) zostaje w płucach zawsze i nie liczy się do VC.
Teoria i wzory
Pojemność życiowa
Pojemność życiowa (VC) to największa objętość powietrza, jaką można wydmuchnąć po maksymalnym wdechu. Składa się z trzech objętości:
Objętość zalegająca
Nawet po najgłębszym wydechu w płucach zostaje objętość zalegająca (RV) — nie da się jej usunąć. Całkowita pojemność płuc:
Zastosowanie
Spirometria ocenia sprawność układu oddechowego — np. w astmie czy POChP VC bywa obniżona.
Oznaczenia: — pojemność życiowa, — objętość oddechowa, — zapasowa wdechowa, — zapasowa wydechowa, — objętość zalegająca, — całkowita pojemność płuc.
Uczysz? Umieść ten eksperyment na swojej stronie.
Darmowy widget — wklej na stronę szkoły, bloga lub notatki. Linkuje do pełnej wersji.
Najczęstsze pytania
›Co to pojemność życiowa?
Maksymalna objętość wydychana po maksymalnym wdechu (TV+IRV+ERV).
›Co to objętość zalegająca?
Powietrze pozostające w płucach nawet po najgłębszym wydechu.
›Po co spirometria?
Do oceny sprawności układu oddechowego (np. w astmie).