Resorpcja zwrotna w nerce

Co się właśnie stało?

W kłębuszku nerkowym krew jest przesączana — do kanalika trafia mocz pierwotny. W kanaliku zachodzi resorpcja zwrotna: cenne dla organizmu substancje wracają do krwi, a produkty przemiany materii zostają i są wydalane z moczem ostatecznym.

Bilans dla substancji:

Frakcja resorbowana $r$ jest cechą substancji i zdrowej nerki, nie zależy od tempa przesączania $GFR$. Dlatego zmiana przesączu zmienia ilości bezwzględne, ale nie proporcje.

Glukoza kontra mocznik:

Glukoza jest odzyskiwana w całości ($r \approx 1$) — u zdrowego człowieka w moczu jej nie ma. Woda i jony też wracają niemal całkowicie. Mocznik przeciwnie: to zbędny produkt przemiany białek, resorbowany tylko częściowo ($r \approx 0{,}4$), więc zostaje w moczu i jest wydalany.

Dlaczego to ma znaczenie kliniczne?

Obecność glukozy w moczu (cukromocz) to sygnał, że próg resorpcji został przekroczony — typowy objaw cukrzycy, gdy stężenie glukozy we krwi jest za wysokie, by kanaliki zdążyły ją odzyskać.

Po co Ci to na maturze:

Zadania o nerce sprowadzają się do jednego pytania: co wraca do krwi, a co trafia do moczu. Zapamiętaj skrajne przypadki — glukoza i jony w całości do krwi, mocznik do moczu — a rozpoznasz nieprawidłowość (glukoza czy białko w moczu) od razu.

Zapamiętaj: resorpcja zwrotna odzyskuje cenne substancje — glukoza jest u zdrowego całkowicie resorbowana (brak w moczu), a mocznik wydalany. Mocz ostateczny to przesącz minus to, co nerka odzyskała.