Konfiguracja elektronowa
Co zrobimy: Wybierzemy pierwiastek i rozmieścimy jego elektrony na powłokach i podpowłokach, odczytując zapis konfiguracji i liczbę elektronów walencyjnych.
Co widzisz na ekranie: Model powłok zapełniany elektronami w kolejności energetycznej oraz zapis konfiguracji obok; podświetlone są elektrony walencyjne i pozycja pierwiastka w układzie okresowym. Odczyty: pierwiastek, konfiguracja, liczba powłok i elektronów walencyjnych oraz grupa i okres.
Dam Ci pierwiastek — zgadnij, którą podpowłokę zapełnia jako ostatnią: blok s czy p? (w zakresie Z 1–20 to tylko te dwa)
Co się właśnie stało?
Rozmieszczając elektrony tlenu, zobaczyłeś, że na ostatniej powłoce ma ich 6 — to jego elektrony walencyjne, decydujące o chemii tego pierwiastka.
Czym jest konfiguracja elektronowa?
To zapis, na których powłokach i podpowłokach znajdują się elektrony atomu. Elektrony zajmują miejsca od najniższej energii: 1s, potem 2s, 2p, 3s, 3p, 4s, 3d…
Zasady zapełniania:
na każdej podpowłoce mieści się określona liczba elektronów (s², p⁶, d¹⁰); obowiązuje zakaz Pauliego (max 2 elektrony na orbitalu, o przeciwnych spinach) i reguła Hunda (najpierw pojedynczo).
Elektrony walencyjne:
to elektrony ostatniej powłoki — one biorą udział w tworzeniu wiązań i decydują o właściwościach pierwiastka. Ich liczba odpowiada numerowi grupy (dla grup głównych).
Przykład — tlen (Z=8):
6 elektronów walencyjnych, grupa 16.
Po co Ci to na maturze:
zapis konfiguracji, wyznaczanie elektronów walencyjnych i wiązanie ich z pozycją w układzie okresowym to fundament budowy atomu i punkt wyjścia do wiązań chemicznych.
Zapamiętaj: elektrony zapełniają podpowłoki wg rosnącej energii; o chemii pierwiastka decydują elektrony walencyjne z ostatniej powłoki.
Teoria i wzory
Powłoki i podpowłoki
Elektrony zajmują powłoki () i podpowłoki (). Maksymalna liczba elektronów na powłoce o numerze : Pojemności podpowłok: — 2, — 6, — 10, — 14.
Kolejność zapełniania
Podpowłoki zapełniają się według rosnącej energii: (uwaga: przed ). Przykład tlenu (): .
Elektrony walencyjne
To elektrony ostatniej powłoki — decydują o właściwościach chemicznych i wiązaniach. Ich liczba odpowiada numerowi grupy (dla bloków i ).
Oznaczenia: — numer powłoki, — maksymalna liczba elektronów na powłoce.
Uczysz? Umieść ten eksperyment na swojej stronie.
Darmowy widget — wklej na stronę szkoły, bloga lub notatki. Linkuje do pełnej wersji.
Najczęstsze pytania
›Co to konfiguracja elektronowa?
Zapis pokazujący, na jakich powłokach i podpowłokach rozmieszczone są elektrony atomu (np. O: 1s² 2s² 2p⁴).
›W jakiej kolejności zapełniają się podpowłoki?
Według rosnącej energii: 1s, 2s, 2p, 3s, 3p, 4s, 3d itd.
›Co to elektrony walencyjne?
Elektrony ostatniej powłoki, które decydują o właściwościach chemicznych i tworzeniu wiązań.