Dysocjacja elektrolityczna — elektrolity i jony
Co zrobimy: Będziemy rozpuszczać różne substancje w wodzie i sprawdzać, które roztwory przewodzą prąd, a które nie.
Co widzisz na ekranie: Naczynie z elektrodami i lampką, przełącznik substancji oraz cząsteczki rozpadające się na jony (lub pozostające całe). Im więcej jonów, tym jaśniej świeci lampka. Odczyty: substancja, typ (elektrolit mocny/słaby/nieelektrolit), powstałe jony i przewodnictwo.
Co się właśnie stało?
Roztwór soli zaświecił lampkę, a roztwór cukru nie. Różnica: w wodzie sól rozpada się na jony, a cukier nie.
Czym jest dysocjacja elektrolityczna?
To rozpad substancji na swobodne JONY pod wpływem wody. To właśnie ruchliwe jony przenoszą ładunek — dlatego roztwór przewodzi prąd.
Przykłady zapisu:
Substancje, które dysocjują (kwasy, zasady, sole), to ELEKTROLITY. Cukier czy etanol nie tworzą jonów — to NIEELEKTROLITY, ich roztwory nie przewodzą prądu.
Elektrolity mocne i słabe:
mocny elektrolit dysocjuje niemal całkowicie (dużo jonów → lampka jasna), słaby tylko częściowo — ustala się równowaga:
(mało jonów → lampka słaba).
Po co Ci to na maturze:
pisanie równań dysocjacji, rozróżnianie elektrolitów mocnych i słabych oraz nieelektrolitów to podstawa chemii roztworów. Chwyt: przewodzi ten roztwór, w którym są jony.
Zapamiętaj: roztwór przewodzi prąd, gdy zawiera swobodne jony. Elektrolity dysocjują na jony (mocne — całkowicie, słabe — częściowo), nieelektrolity nie.
Najczęstsze pytania
›Co to jest dysocjacja elektrolityczna?
Rozpad substancji na swobodne jony pod wpływem wody.
›Dlaczego roztwór soli przewodzi prąd, a roztwór cukru nie?
Bo sól dysocjuje na jony przenoszące ładunek, a cukier (nieelektrolit) nie tworzy jonów.
›Czym różni się elektrolit mocny od słabego?
Mocny dysocjuje niemal całkowicie (dużo jonów), słaby tylko częściowo (ustala się równowaga, mało jonów).