Dysocjacja elektrolityczna — elektrolity i jony
Co zrobimy: Będziemy rozpuszczać różne substancje w wodzie i sprawdzać, które roztwory przewodzą prąd, a które nie.
Co widzisz na ekranie: Naczynie z elektrodami i lampką, przełącznik substancji oraz cząsteczki rozpadające się na jony (lub pozostające całe). Im więcej jonów, tym jaśniej świeci lampka. Odczyty: substancja, typ (elektrolit mocny/słaby/nieelektrolit), powstałe jony i przewodnictwo.
Dam Ci substancję — zgadnij, czy to elektrolit mocny, słaby, czy nieelektrolit (jak jasno świeci lampka).
Co się właśnie stało?
Roztwór soli zaświecił lampkę, a roztwór cukru nie. Różnica: w wodzie sól rozpada się na jony, a cukier nie.
Czym jest dysocjacja elektrolityczna?
To rozpad substancji na swobodne JONY pod wpływem wody. To właśnie ruchliwe jony przenoszą ładunek — dlatego roztwór przewodzi prąd.
Przykłady zapisu:
Substancje, które dysocjują (kwasy, zasady, sole), to ELEKTROLITY. Cukier czy etanol nie tworzą jonów — to NIEELEKTROLITY, ich roztwory nie przewodzą prądu.
Elektrolity mocne i słabe:
mocny elektrolit dysocjuje niemal całkowicie (dużo jonów → lampka jasna), słaby tylko częściowo — ustala się równowaga:
(mało jonów → lampka słaba).
Po co Ci to na maturze:
pisanie równań dysocjacji, rozróżnianie elektrolitów mocnych i słabych oraz nieelektrolitów to podstawa chemii roztworów. Chwyt: przewodzi ten roztwór, w którym są jony.
Zapamiętaj: roztwór przewodzi prąd, gdy zawiera swobodne jony. Elektrolity dysocjują na jony (mocne — całkowicie, słabe — częściowo), nieelektrolity nie.
Teoria i wzory
Czym jest dysocjacja
Dysocjacja elektrolityczna to rozpad substancji na swobodne jony pod wpływem wody. Przykłady:
Przewodnictwo
Roztwór przewodzi prąd, bo jony przenoszą ładunek. Dlatego roztwór soli świeci lampkę, a roztwór cukru (nieelektrolit — cząsteczki nie rozpadają się na jony) — nie.
Elektrolity mocne i słabe
- mocny (np. , , sole) — dysocjuje niemal całkowicie, dużo jonów
- słaby (np. ) — dysocjuje częściowo, ustala się równowaga, mało jonów:
Im więcej jonów, tym jaśniej świeci lampka.
To zagadnienie opieramy na równaniach dysocjacji — jest jakościowe.
Uczysz? Umieść ten eksperyment na swojej stronie.
Darmowy widget — wklej na stronę szkoły, bloga lub notatki. Linkuje do pełnej wersji.
Najczęstsze pytania
›Co to jest dysocjacja elektrolityczna?
Rozpad substancji na swobodne jony pod wpływem wody.
›Dlaczego roztwór soli przewodzi prąd, a roztwór cukru nie?
Bo sól dysocjuje na jony przenoszące ładunek, a cukier (nieelektrolit) nie tworzy jonów.
›Czym różni się elektrolit mocny od słabego?
Mocny dysocjuje niemal całkowicie (dużo jonów), słaby tylko częściowo (ustala się równowaga, mało jonów).