Stężenie roztworu i rozcieńczanie — wzór c = n/V

Co zrobimy: Będziemy dodawać substancję, dolewać wodę i odparowywać roztwór, obserwując, jak zmienia się jego stężenie i barwa.

Co widzisz na ekranie: Zlewkę z barwnym roztworem, suwaki ilości substancji i objętości oraz przyciski „dolej wody" i „odparuj". Cząsteczki substancji jako kropki — dolewanie wody je rozrzedza i barwa blednie. Pasek pokazuje stężenie c = n/V. Odczyty: n, V, c i intensywność barwy.

Chemia · Roztwory · Stężenie roztworu (CHE.ROZT.PP.02)

Liczba moli substancji

n

0,50 mol

Objętość roztworu

V

0,50 dm³

Dolewasz wody do roztworu (c = 1 mol/dm³) — stężenie:

n [mol]

0,50

V [dm³]

0,50

c [mol/dm³]

1,00

barwa

50%

c₁V₁ = c₂V₂

—

Co się właśnie stało?

Dolałeś wody i barwa zbladła — stężenie spadło, choć substancji nie ubyło. Rozrzedziłeś tę samą ilość cząsteczek w większej objętości.

Czym jest stężenie molowe?

c = \dfrac{n}{V}

— liczba moli substancji przypadająca na 1 dm³ roztworu. Więcej substancji w tej samej objętości → większe stężenie; więcej wody → mniejsze.

Rozcieńczanie:

dolewając samą wodę, nie zmieniasz liczby moli substancji ( $n = \text{const}$ ), tylko objętość. Dlatego zachodzi:

c_1 \cdot V_1 = c_2 \cdot V_2

— iloczyn stężenia i objętości przed = po.

Odparowanie działa odwrotnie:

zabierasz wodę ( $V$ maleje), więc stężenie rośnie, mimo że substancji nie dodałeś.

Po co Ci to na maturze:

$c = n/V$ i $c_1 V_1 = c_2 V_2$ to podstawa zadań o roztworach i przygotowaniu roztworu o zadanym stężeniu. Chwyt: policz mole, potem podziel przez objętość.

Zapamiętaj: rozcieńczanie zmienia objętość, nie liczbę cząsteczek — dlatego stężenie spada, a iloczyn c·V zostaje ten sam.

Model poglądowy · Wirtualne laboratorium NexTutor

Najczęstsze pytania

›

Jak obliczyć stężenie molowe roztworu?

Ze wzoru c = n/V, gdzie n to liczba moli substancji, a V objętość roztworu w dm³.

›

Co dzieje się ze stężeniem po dolaniu wody?

Maleje — ta sama liczba cząsteczek rozkłada się na większą objętość (rozcieńczanie).

›

Jak działa wzór na rozcieńczanie c₁V₁ = c₂V₂?

Liczba moli substancji się nie zmienia, więc iloczyn stężenia i objętości przed rozcieńczeniem równa się temu iloczynowi po.

Teoria (klasa): CHE.2.2.2 → Lekcja maturalna: CHE.M.2.3 → Wzór w tablicach →