Przesuwaj pozycję pierwiastka. Charakter metaliczny rośnie w lewo i w dół (metale, tlenki zasadowe), niemetaliczny — w prawo i w górę (tlenki kwasowe). Granicę wyznacza schodkowa linia metaloidów.
Co się właśnie stało?
Zmieniając położenie pierwiastka w układzie, zmieniasz jego charakter. Im dalej w lewo i w dół, tym silniej metaliczny (łatwiej oddaje elektrony); im dalej w prawo i w górę, tym silniej niemetaliczny.
Reguła położenia:
Na styku obu obszarów leży linia schodkowa (np. B, Si, As) — pierwiastki o charakterze pośrednim i tlenkach amfoterycznych.
Charakter tlenku idzie za charakterem pierwiastka:
Metal → tlenek zasadowy (reaguje z wodą dając zasadę):
Niemetal → tlenek kwasowy (reaguje z wodą dając kwas):
Po co Ci to na maturze:
Znając tylko położenie pierwiastka, przewidzisz jego charakter i typ tlenku bez tablic. Chwyt: spójrz, w którą stronę układu „ucieka" pierwiastek — lewy dół to metale i zasady, prawa góra to niemetale i kwasy.
Zapamiętaj: charakter metaliczny rośnie w lewo i w dół (tlenki zasadowe), niemetaliczny w prawo i w górę (tlenki kwasowe). Naroża układu to dwa bieguny reaktywności.
Metale w lewej i dolnej części, niemetale w prawej i górnej; między nimi metaloidy.
Metale tworzą tlenki zasadowe, niemetale — kwasowe (metaloidy często amfoteryczne).
Ku lewemu dolnemu rogowi układu okresowego.