Wirtualne laboratorium/Chemia/Układ okresowy/Elektroujemność — trend w układzie

Elektroujemność — trend w układzie

Przesuwaj pozycję pierwiastka. Elektroujemność — zdolność przyciągania elektronów wiązania — rośnie w prawo i w górę układu. Najbardziej elektroujemny jest fluor (prawy górny róg).

Chemia · Układ okresowy · Trend elektroujemności (CHE.UKŁAD.PP)

Grupa (kolumna,

\rightarrow

Okres (wiersz,

\downarrow

Najbardziej elektroujemne pierwiastki znajdziesz w rogu układu…

grupa

okres

pierwiastek

elektroujemność

1.40

🎯 Wyzwanie: który bardziej elektroujemny?

seria: 0

Dam Ci dwa pierwiastki — wskaż bardziej elektroujemny (bez suwaków). EN rośnie w prawo i w górę, maksimum to F.

Co się właśnie stało?

Podświetlona komórka przeskoczyła do prawego górnego rogu — na fluor. To najjaśniejsze pole mapy, bo ma największą elektroujemność.

Reguła trendu:

\text{EN} \;\uparrow\; \text{w prawo (okres)} \quad\text{i}\quad \uparrow\; \text{w górę (grupa)}

Elektroujemność (EN) to miara „przyciągania" wspólnych elektronów przez atom w wiązaniu. W układzie okresowym rośnie w prawo wzdłuż okresu i w górę w obrębie grupy. Najbardziej elektroujemny jest $\mathrm{F}$ (fluor), potem $\mathrm{O}$ , $\mathrm{N}$ , $\mathrm{Cl}$ . Gazy szlachetne pomijamy.

Skala Paulinga (punkty odniesienia):

\mathrm{F}\,{=}\,3{,}98 \;>\; \mathrm{O}\,{=}\,3{,}44 \;>\; \mathrm{H}\,{=}\,2{,}20 \;>\; \mathrm{Na}\,{=}\,0{,}93 \;>\; \mathrm{Cs}\,{=}\,0{,}79

Im wyżej i bardziej w prawo, tym większa liczba. Mapa w laboratorium używa modelu poglądowego (jaśniej = wyższa EN), ale kolejność i kierunek trendu są zgodne ze skalą Paulinga.

Dlaczego tak jest?

W prawo rośnie ładunek jądra przy tej samej powłoce → jądro mocniej przyciąga elektrony. W górę maleje liczba powłok → elektrony walencyjne są bliżej jądra i słabiej ekranowane. Oba efekty zwiększają EN.

Po co Ci to na maturze:

Różnica EN decyduje o typie wiązania: duża (≥ 1,7) → jonowe, umiarkowana → kowalencyjne spolaryzowane, ~0 → niespolaryzowane. Chwyt: zlokalizuj oba pierwiastki na mapie i porównaj ich położenie — bliżej prawego górnego rogu = bardziej elektroujemny.

Zapamiętaj: elektroujemność rośnie w prawo i w górę — maksimum to fluor (F) w prawym górnym rogu. To klucz do polarności wiązań i cząsteczek.

Model poglądowy · Wirtualne laboratorium NexTutor

Spodobał Ci się eksperyment? Udostępnij go.

Jest darmowy — podeślij znajomym ze szkoły.

Teoria i wzory

Czym jest elektroujemność Elektroujemność to zdolność atomu do przyciągania elektronów wiązania. Decyduje m.in. o typie wiązania chemicznego. Trendy w układzie w prawo w okresie — rośnie (rośnie ładunek jądra, maleje promień) w górę w grupie — rośnie (elektrony walencyjne bliżej jądra) Maksimum Najbardziej elektroujemny pierwiastek to fluor (prawy górny róg, pomijając gazy szlachetne). Metale z lewego dolnego rogu mają elektroujemność najmniejszą. Trend jest więc odwrotny do trendu promienia atomowego. To zagadnienie jest jakościowe — opisuje kierunki trendu, bez wzorów liczbowych.

Uczysz? Umieść ten eksperyment na swojej stronie.

Darmowy widget — wklej na stronę szkoły, bloga lub notatki. Linkuje do pełnej wersji.

Uczysz w klasie albo korepetujesz? Prowadź uczniów w NexTutor →

Najczęstsze pytania

›

Co to elektroujemność?

Miara zdolności atomu do przyciągania elektronów wiązania.

›

Jak zmienia się w układzie?

Rośnie w prawo (w okresie) i w górę (w grupie).

›

Który pierwiastek jest najbardziej elektroujemny?

Fluor (F).

Teoria (klasa): CHE.1.3.3 → Lekcja maturalna: CHE.M.1.3 →

Powiązane eksperymenty

Charakter metaliczny — trend w układzie →Energia jonizacji — trend w układzie →Układ okresowy pierwiastków →Promień atomowy — trend w układzie →Typy wiązań — decyduje elektroujemność →Wiązania chemiczne a elektroujemność →