Typy wiązań — decyduje elektroujemność

Co się właśnie stało?

Zwiększyłeś różnicę elektroujemności obu atomów. Wspólna para elektronowa przesunęła się ku atomowi bardziej elektroujemnemu, aż przy dużej $\Delta EN$ przeszła w całości — powstały jony.

Kryterium typu wiązania (skala Paulinga):

— im większa różnica elektroujemności, tym bardziej niesymetryczny podział elektronów. To płynna skala, a nie ostra granica: progi 0,4 i 1,7 są umowne.

Co to znaczy w praktyce?

Mała ΔEN (atomy tego samego pierwiastka) → elektrony dzielone równo, brak biegunów. Średnia ΔEN → wiązanie spolaryzowane z ładunkami cząstkowymi $\delta^+ / \delta^-$ (np. w $HCl$). Duża ΔEN → metal oddaje elektron niemetalowi, powstają jony (np. $NaCl$):

Skąd „charakter jonowy" w procentach?

Realne wiązania są pośrednie. Pauling szacuje udział jonowy wzorem $1 - e^{-(\Delta EN/2)^2}$ — dlatego nawet „jonowy" $NaCl$ ma trochę charakteru kowalencyjnego, a granica typów jest umowna.

Po co Ci to na maturze:

Z układu okresowego odczytasz elektroujemności, policzysz ΔEN i od razu wskażesz typ wiązania oraz kierunek ładunków cząstkowych. Chwyt: porównaj ΔEN z progami 0,4 i 1,7 i sprawdź, który atom jest bardziej elektroujemny (to on staje się $\delta^-$).

Zapamiętaj: typ wiązania rośnie z ΔEN — od kowalencyjnego niespolaryzowanego, przez spolaryzowane, po jonowe. Im większa różnica elektroujemności, tym bliżej pełnego przeniesienia elektronu.