Wirtualne laboratorium/Fizyka/Hydrostatyka/Prawo Bernoulliego — ciśnienie w przepływie

Prawo Bernoulliego — ciśnienie w przepływie

Zwężaj rurę i patrz, co dzieje się z cieczą. Z równania ciągłości w wąskim miejscu prędkość rośnie, a z prawa Bernoulliego p+½ρv²=const rosnąca prędkość oznacza spadek ciśnienia. To zasada działania skrzydła i rozpylacza.

Prawo Bernoulliego — ciśnienie w przepływie
Fizyka · Hydrodynamika · Równanie Bernoulliego (FIZ.HYDRO.PP.02)
Przekrój rury w zwężeniu SS2.6 cm²
W zwężeniu rury (mniejszy przekrój, szybszy przepływ) ciśnienie cieczy:
przekrój S
2.6 cm²
prędkość v
1.92 m/s
ciśn. statyczne p
8.2 kPa
ciśn. dynamiczne ½ρv²
1.8 kPa
🎯 Wyzwanie: trafuj prędkość
seria: 0

Dam Ci docelową prędkość w zwężeniu — dobierz przekrój rury tak, by ją uzyskać. S·v = const.

Co się właśnie stało?

Zwęziłeś rurę, a strumień cieczy przyspieszył i ciśnienie statyczne spadło. To nie magia — to bezpośredni skutek zasady zachowania energii dla płynącej cieczy.

Równanie ciągłości (nieściśliwa ciecz):

S⋅v=constS \cdot v = \text{const}

— przez każdy przekrój rury w tym samym czasie przepływa tyle samo cieczy. Mniejszy przekrój SS ⇒ większa prędkość vv. Dlatego linie prądu zagęszczają się w przewężeniu.

Równanie Bernoulliego (rura pozioma):

p+12ρv2=constp + \tfrac{1}{2}\rho v^2 = \text{const}

— suma ciśnienia statycznego pp i dynamicznego 12ρv2\tfrac12\rho v^2 jest stała. Gdy prędkość rośnie, „dynamiczny" składnik zabiera coraz więcej, więc statyczne ciśnienie pp musi zmaleć. ρ\rho — gęstość cieczy.

Co to znaczy w praktyce?

Szybki przepływ = niskie ciśnienie. Tak działa gaźnik i rozpylacz (efekt Venturiego), tak samolot uzyskuje siłę nośną, a dwie łódki płynące blisko siebie są „wsysane" ku sobie.

Po co Ci to na maturze:

W zadaniach ze zwężeniem rury najpierw użyj S⋅v=constS\cdot v=\text{const}, by znaleźć prędkość w przewężeniu, a potem p+12ρv2=constp+\tfrac12\rho v^2=\text{const}, by policzyć ciśnienie. Chwyt: gdzie ciaśniej i szybciej, tam ciśnienie niższe.

Zapamiętaj: szybciej płynąca ciecz wywiera mniejsze ciśnienie — p + ½ρv² = const. W zwężeniu prędkość rośnie, a ciśnienie maleje.

Model poglądowy · Wirtualne laboratorium NexTutor

Spodobał Ci się eksperyment? Udostępnij go.

Jest darmowy — podeślij znajomym ze szkoły.

Teoria i wzory

Równanie ciągłości

Dla nieściśliwej cieczy iloczyn pola przekroju i prędkości jest stały: S v=constS\,v = \text{const} W zwężeniu (mniejsze SS) prędkość vv musi wzrosnąć.

Prawo Bernoulliego

Suma ciśnienia statycznego i dynamicznego wzdłuż strugi jest stała (na jednym poziomie): p+12ρv2=constp + \tfrac{1}{2}\rho v^2 = \text{const} Skoro w zwężeniu vv rośnie, ciśnienie statyczne pp musi zmaleć.

Zastosowania

Siła nośna skrzydła, gaźnik, rozpylacz, zwężka Venturiego, „podkręcona” piłka.

Oznaczenia: SS — pole przekroju rury, vv — prędkość cieczy, pp — ciśnienie statyczne, ρ\rho — gęstość cieczy, 12ρv2\tfrac{1}{2}\rho v^2 — ciśnienie dynamiczne.

Uczysz? Umieść ten eksperyment na swojej stronie.

Darmowy widget — wklej na stronę szkoły, bloga lub notatki. Linkuje do pełnej wersji.

Uczysz w klasie albo korepetujesz? Prowadź uczniów w NexTutor →

Najczęstsze pytania

›

Dlaczego w zwężeniu ciśnienie spada?

Bo suma ciśnienia statycznego i dynamicznego jest stała (p+½ρv²=const); gdy prędkość v rośnie, ciśnienie statyczne p musi zmaleć.

›

Czemu w zwężeniu prędkość rośnie?

Z równania ciągłości S·v=const — mniejszy przekrój S wymusza większą prędkość v, by przepływ był zachowany.

›

Gdzie działa prawo Bernoulliego?

Siła nośna skrzydła, gaźnik, rozpylacz, zwężka Venturiego, „podkręcona" piłka.