NexTutor
Wirtualne laboratorium/Fizyka/Hydrostatyka/Naczynia połączone — poziom cieczy

Naczynia połączone — poziom cieczy

Wlej ciecz do naczyń połączonych — ustawia się na tym samym poziomie w każdym ramieniu, bo u dna ciśnienia muszą być równe. Dla dwóch niemieszających się cieczy poziomy są odwrotnie proporcjonalne do gęstości. Zmieniaj gęstości i sprawdź.

Fizyka · Hydrostatyka · Naczynia połączone (FIZ.HYDRO.PP.02)
Gęstość cieczy ρ1\rho_1800 kg/m³
Gęstość cieczy ρ2\rho_21200 kg/m³
W naczyniach połączonych ta sama ciecz stoi…
gęstość ρ₁
800
gęstość ρ₂
1200
poziom h₁
38 cm
poziom h₂
25 cm

Co się właśnie stało?

Po wlaniu tej samej cieczy poziomy w obu ramionach wyrównały się, choć rurki mają różną grubość. Przekrój nie ma znaczenia — liczy się wysokość słupa cieczy.

Prawo naczyń połączonych:

p1=p2    ρ1gh1=ρ2gh2p_1 = p_2 \;\Rightarrow\; \rho_1\, g\, h_1 = \rho_2\, g\, h_2

— u dna, gdzie ciecze się stykają, ciśnienia muszą być równe (inaczej ciecz by płynęła). Stąd wysokości słupów są odwrotnie proporcjonalne do gęstości.

Co to znaczy w praktyce?

Dla jednorodnej cieczy (ρ1=ρ2\rho_1=\rho_2) słupy są równe — h1=h2h_1 = h_2 — niezależnie od kształtu i grubości ramion. Dla dwóch niemieszających się cieczy:

h1h2=ρ2ρ1\dfrac{h_1}{h_2} = \dfrac{\rho_2}{\rho_1}

Lżejsza ciecz stoi wyżej, cięższa niżej — tak, by iloczyn ρh\rho\, h był po obu stronach jednakowy.

Gdzie to spotkasz?

Poziomica wodna na budowie, syfon w zlewie, wieża ciśnień, U-rurka jako manometr do porównywania gęstości cieczy — wszystko to działa dzięki równości ciśnień u dna.

Po co Ci to na maturze:

Warunek ρ1h1=ρ2h2\rho_1 h_1 = \rho_2 h_2 rozwiązuje typowe zadania z U-rurki: policz nieznaną gęstość albo różnicę poziomów. Chwyt: zrównaj ciśnienia u dna i skróć gg.

Zapamiętaj: w naczyniach połączonych jednorodna ciecz stoi na tym samym poziomie, bo u dna ciśnienia muszą być równe: ρ·g·h decyduje, nie kształt naczynia.

Model poglądowy · Wirtualne laboratorium NexTutor

Najczęstsze pytania

Dlaczego jednorodna ciecz stoi na tym samym poziomie?

Bo w połączonym dnie ciśnienia hydrostatyczne ρgh muszą być równe; przy tej samej cieczy oznacza to równe wysokości h.

Co się dzieje z dwiema różnymi cieczami?

Poziomy ustawiają się odwrotnie proporcjonalnie do gęstości: ρ₁h₁=ρ₂h₂, więc lżejsza ciecz stoi wyżej.

Gdzie widać ten efekt?

Wodowskazy, poziomice wężowe, syfony, śluzy — wszędzie działa zasada naczyń połączonych.