Wlej ciecz do naczyń połączonych — ustawia się na tym samym poziomie w każdym ramieniu, bo u dna ciśnienia muszą być równe. Dla dwóch niemieszających się cieczy poziomy są odwrotnie proporcjonalne do gęstości. Zmieniaj gęstości i sprawdź.
Co się właśnie stało?
Po wlaniu tej samej cieczy poziomy w obu ramionach wyrównały się, choć rurki mają różną grubość. Przekrój nie ma znaczenia — liczy się wysokość słupa cieczy.
Prawo naczyń połączonych:
— u dna, gdzie ciecze się stykają, ciśnienia muszą być równe (inaczej ciecz by płynęła). Stąd wysokości słupów są odwrotnie proporcjonalne do gęstości.
Co to znaczy w praktyce?
Dla jednorodnej cieczy () słupy są równe — — niezależnie od kształtu i grubości ramion. Dla dwóch niemieszających się cieczy:
Lżejsza ciecz stoi wyżej, cięższa niżej — tak, by iloczyn był po obu stronach jednakowy.
Gdzie to spotkasz?
Poziomica wodna na budowie, syfon w zlewie, wieża ciśnień, U-rurka jako manometr do porównywania gęstości cieczy — wszystko to działa dzięki równości ciśnień u dna.
Po co Ci to na maturze:
Warunek rozwiązuje typowe zadania z U-rurki: policz nieznaną gęstość albo różnicę poziomów. Chwyt: zrównaj ciśnienia u dna i skróć .
Zapamiętaj: w naczyniach połączonych jednorodna ciecz stoi na tym samym poziomie, bo u dna ciśnienia muszą być równe: ρ·g·h decyduje, nie kształt naczynia.
Bo w połączonym dnie ciśnienia hydrostatyczne ρgh muszą być równe; przy tej samej cieczy oznacza to równe wysokości h.
Poziomy ustawiają się odwrotnie proporcjonalnie do gęstości: ρ₁h₁=ρ₂h₂, więc lżejsza ciecz stoi wyżej.
Wodowskazy, poziomice wężowe, syfony, śluzy — wszędzie działa zasada naczyń połączonych.