Piętra roślinne w górach
Co zrobimy: Będziemy „wspinać się" po zboczu góry i sprawdzać, jak wraz z wysokością i spadkiem temperatury zmieniają się piętra roślinne.
Co widzisz na ekranie: Przekrój góry z kolejnymi piętrami roślinnymi i granicami między nimi oraz suwak wysokości z termometrem; podświetlone jest bieżące piętro, a temperatura spada w miarę wchodzenia w górę. Odczyty: wysokość, temperatura, bieżące piętro roślinne i granice pięter.
Dam Ci wysokość n.p.m. — rozpoznaj piętro roślinne (bez suwaka). Wyżej = chłodniej.
Co się właśnie stało?
Wchodząc coraz wyżej w góry, mijałeś kolejne piętra roślinne — bo wraz z wysokością spada temperatura, a wraz z nią zmieniają się warunki dla roślin.
Czym jest piętrowość roślinna?
To układanie się roślinności w PIĘTRA na zboczach gór, w miarę wzrostu wysokości. Każde piętro ma inne warunki (głównie temperaturę) i inną roślinność.
Kolejność pięter (od dołu):
regiel dolny (lasy liściaste i mieszane) → regiel górny (bory iglaste, np. świerkowe) → piętro kosodrzewiny → hale/połoniny (murawy i łąki) → turnie (nagie skały, płaty śniegu, brak zwartej roślinności).
Dlaczego tak?
Bo temperatura MALEJE z wysokością (średnio ok. 0,6°C na 100 m). Wyżej jest chłodniej, krótszy okres wegetacji i trudniejsze warunki, więc rośliny wysokie (drzewa) ustępują niższym, aż do murawy i skał.
Analogia:
piętrowość w górach przypomina strefowość roślinną na Ziemi — wspinając się, „przechodzisz" przez te same typy roślinności, co wędrując od równika ku biegunom.
Po co Ci to na maturze:
kolejność pięter roślinnych i wyjaśnienie ich zależności od temperatury (wysokości) to typowe zagadnienie z biogeografii i gór.
Zapamiętaj: w górach temperatura maleje z wysokością, dlatego roślinność układa się w piętra — od lasów liściastych, przez iglaste i kosodrzewinę, po hale i turnie.
Teoria i wzory
Dlaczego roślinność układa się piętrami
Wraz z wysokością spada temperatura — średnio o około 0,6°C na 100 m wzniesienia: Zmieniające się warunki życia tworzą kolejne piętra roślinne.
Kolejność pięter (Tatry)
Od dołu ku górze:
- regiel dolny — lasy liściaste i mieszane
- regiel górny — bory iglaste (świerk)
- kosodrzewina
- hale i połoniny (murawy)
- turnie (nagie skały, brak zwartej roślinności)
Analogia
Wspinaczka w górę przypomina wędrówkę od równika ku biegunom — piętrowość pionowa odpowiada strefowości poziomej roślinności na Ziemi.
Oznaczenia: — spadek temperatury, — przyrost wysokości n.p.m.
Uczysz? Umieść ten eksperyment na swojej stronie.
Darmowy widget — wklej na stronę szkoły, bloga lub notatki. Linkuje do pełnej wersji.
Najczęstsze pytania
›Dlaczego w górach roślinność układa się w piętra?
Bo temperatura maleje z wysokością, zmieniając warunki życia roślin — powstaje piętrowość roślinna.
›Jaka jest kolejność pięter roślinnych w górach?
Od dołu: regiel dolny (lasy liściaste), regiel górny (bory iglaste), kosodrzewina, hale/połoniny i turnie.
›Do czego można porównać piętrowość roślinną?
Do strefowości roślinnej na Ziemi — wspinaczka w górę przypomina wędrówkę od równika ku biegunom.