Zmieniaj czynniki środowiska. O zasięgu gatunku decyduje czynnik będący w minimum (prawo minimum Liebiga), a nie ten najkorzystniejszy.
Co się właśnie stało?
Poprawiłeś czynnik, którego i tak było pod dostatkiem — a obszar występowania gatunku nie urósł. O granicy zasięgu zdecydował ten czynnik, którego było najmniej.
Prawo minimum Liebiga:
— o rozwoju i zasięgu gatunku decyduje czynnik występujący w niedoborze (w minimum), a nie ten najkorzystniejszy. — przydatność temperatury, — przydatność opadów.
Beczka Liebiga:
Wyobraź sobie beczkę z klepek różnej długości — woda sięga tylko do najkrótszej klepki. Tak samo zasięg gatunku „nalewa się" tylko do poziomu czynnika w minimum. Wydłużenie dłuższych klepek nic nie zmienia.
Co to znaczy w praktyce?
Roślinie w nadmiarze ciepła, ale przy niedoborze wody, nie pomoże jeszcze cieplej — pomoże dopiero więcej opadów. Dlatego granice zasięgów (np. lasu, gatunku uprawnego) często wyznacza jeden krytyczny czynnik: mróz, susza albo długość okresu wegetacyjnego.
Po co Ci to na maturze:
W zadaniach o zasięgach gatunków i stref roślinnych nie szukaj czynnika najlepszego — szukaj tego w minimum. To on wyznacza granicę. Chwyt: wypisz przydatność każdego czynnika i wskaż najmniejszą — to ona rządzi.
Zapamiętaj: o zasięgu gatunku decyduje czynnik ograniczający (w minimum), nie najkorzystniejszy — prawo minimum Liebiga.
Czynnik ograniczający — ten, którego jest najmniej (prawo minimum).
Rozwój ogranicza zasób występujący w niedoborze, nie w nadmiarze.
Temperatura, opady, dostępność wody lub składników.