Poziomice — odczyt wysokości i profil
Co zrobimy: Będziemy odczytywać wysokości z mapy poziomicowej, rozpoznawać strome i łagodne stoki oraz rysować profil terenu.
Co widzisz na ekranie: Mapę z poziomicami i podpisanymi wysokościami oraz linię przekroju, wzdłuż której powstaje wykres profilu terenu. Gęstość poziomic pokazuje nachylenie. Odczyty: wysokość punktu, cięcie warstwicowe, gęstość poziomic, nachylenie i profil.
Postawię różowy punkt pomiaru na mapie — oceń z gęstości poziomic, czy zbocze w tym miejscu jest strome, czy łagodne.
Co się właśnie stało?
Gęsto ułożone poziomice pokazały, że w tym miejscu zbocze jest STROME — im bliżej siebie leżą, tym szybciej rośnie wysokość.
Czym jest poziomica?
To linia na mapie łącząca punkty o takiej samej wysokości nad poziomem morza (n.p.m.). Dzięki poziomicom płaska mapa pokazuje ukształtowanie terenu.
Cięcie warstwicowe:
to różnica wysokości między sąsiednimi poziomicami (np. co 10 m). Znając ją, odczytasz wysokość dowolnego punktu.
Gęstość poziomic a nachylenie:
gdy poziomice są GĘSTE (blisko siebie), teren jest STROMY — wysokość rośnie szybko na krótkim odcinku. Gdy są RZADKIE, teren jest ŁAGODNY lub płaski.
Profil terenu:
prowadząc linię przez mapę i odczytując wysokości kolejnych poziomic, można narysować przekrój (profil) terenu — pokazuje, jak teren się wznosi i opada.
Po co Ci to na maturze:
odczytywanie wysokości, rozpoznawanie nachylenia i rysowanie profilu terenu z mapy poziomicowej to klasyczne zadania kartograficzne.
Zapamiętaj: poziomica łączy punkty o tej samej wysokości; gęste poziomice oznaczają strome zbocze, rzadkie — teren łagodny.
Teoria i wzory
Co to poziomica
Poziomica (warstwica) to linia na mapie łącząca punkty o tej samej wysokości nad poziomem morza. Z poziomic odczytujemy wysokość i kształt terenu.
Cięcie warstwicowe
To różnica wysokości między dwiema sąsiednimi poziomicami (np. co 10 m) — stała na danej mapie. Pozwala obliczyć wysokość punktu między warstwicami.
Nachylenie terenu
Gęstość poziomic pokazuje stromość stoku. Nachylenie liczymy jako stosunek różnicy wysokości do odległości w poziomie:
- gęsto ułożone poziomice → stok stromy (duże na krótkim )
- rzadko → stok łagodny
Rysując profil wzdłuż linii przekroju, przenosimy wysokości kolejnych poziomic na wykres.
Oznaczenia: — nachylenie stoku, — różnica wysokości, — odległość w poziomie.
Uczysz? Umieść ten eksperyment na swojej stronie.
Darmowy widget — wklej na stronę szkoły, bloga lub notatki. Linkuje do pełnej wersji.
Najczęstsze pytania
›Co to jest poziomica?
Linia na mapie łącząca punkty o tej samej wysokości nad poziomem morza.
›Co oznaczają gęsto ułożone poziomice?
Strome nachylenie terenu — wysokość rośnie szybko na krótkim odcinku.
›Co to cięcie warstwicowe?
Różnica wysokości między dwiema sąsiednimi poziomicami (np. co 10 m).