Profil glebowy — poziomy genetyczne
W pionowym przekroju gleby widać poziomy genetyczne: O (ściółka), A (próchniczny — najwięcej materii organicznej), B (poziom wmywania) i C (skała macierzysta). Zawartość próchnicy maleje z głębokością. Przesuwaj głębokość i odczytuj poziom oraz zawartość próchnicy.
Dam Ci głębokość w profilu — nazwij poziom genetyczny (O, A, B czy C), w którym się znajdujesz.
Co to jest profil glebowy?
Profil glebowy to pionowy przekrój przez glebę, na którym widać kolejne poziomy genetyczne — warstwy różniące się barwą, składem i strukturą. Odsłania je odkrywka glebowa (wykop).
Kolejność poziomów od powierzchni w dół (stała):
O — ściółka (świeża i rozkładająca się materia organiczna). A — poziom próchniczny, ciemny, najbogatszy w próchnicę. B — poziom wmywania (akumuluje substancje spłukane z góry). C — skała macierzysta, z której powstała gleba.
Gdzie jest najwięcej próchnicy?
Próchnica (humus) to rozłożona materia organiczna. Gromadzi się blisko powierzchni, dlatego jej zawartość jest maksymalna w poziomie A i maleje z głębokością — w poziomie C jest jej praktycznie brak. Zależność spada w głąb profilu.
Skąd biorą się poziomy?
Tworzą je procesy glebotwórcze: gromadzenie materii organicznej na górze (poziom A), wymywanie substancji z warstw wyższych i ich wmywanie niżej (poziom B), a u dołu wietrzejąca skała macierzysta (C).
Po co Ci to na maturze:
Rozpoznanie poziomów O–A–B–C i wiedza, że próchnica kumuluje się w A, to klucz do zadań o profilu, żyzności i typach gleb. Chwyt: czytaj profil od góry w dół w stałej kolejności.
Zapamiętaj: poziomy zawsze układają się O–A–B–C od powierzchni w dół, a najwięcej próchnicy jest w poziomie A.
Teoria i wzory
Co to profil glebowy
Profil glebowy to pionowy przekrój gleby od powierzchni do skały macierzystej. Widać w nim poziomy genetyczne — warstwy różniące się barwą, składem i zawartością próchnicy.
Poziomy (od góry)
- O — ściółka (nierozłożone szczątki roślin)
- A — poziom próchniczny: ciemny, bogaty w materię organiczną, najbardziej żyzny
- B — poziom wmywania (gromadzą się tu składniki wypłukane z góry)
- C — skała macierzysta (słabo zwietrzała)
Rozkład próchnicy
Zawartość próchnicy jest największa w górnym poziomie A i maleje z głębokością. Poziomy powstają z procesów glebotwórczych: gromadzenia materii organicznej oraz wymywania i wmywania składników w głąb profilu.
Uczysz? Umieść ten eksperyment na swojej stronie.
Darmowy widget — wklej na stronę szkoły, bloga lub notatki. Linkuje do pełnej wersji.
Najczęstsze pytania
›Co to profil glebowy?
Pionowy przekrój gleby od powierzchni do skały macierzystej, ukazujący kolejne poziomy genetyczne (O, A, B, C).
›Co to poziom próchniczny?
Poziom A — górna, ciemna warstwa bogata w próchnicę (rozłożoną materię organiczną), najbardziej żyzna.
›Skąd biorą się poziomy?
Z procesów glebotwórczych: gromadzenia materii organicznej, wymywania i wmywania składników w głąb profilu.