Eliza Orzeszkowa, „Gloria victis" (1910) — poetycka nowela o powstaniu styczniowym (1863). Opowieść drzew i wiatru o poległych: Marysiu Tarłowskim, Jagminie i dyktatorze Romualdzie Traugutcie. Klęska militarna staje się moralnym zwycięstwem (odwrócenie rzymskiego „vae victis"), a natura — strażnikiem pamięci, którą historia oficjalna przemilcza. Nowela poetycka, narrator nieludzki (drzewa i wiatr). BRAK zadania jawnego CKE — na ustnej działa jako kontekst (pamięć, ofiara, klęska jako zwycięstwo). Pełne opracowanie: /lektury/gloria-victis.