Witold Gombrowicz, „Ferdydurke" (1937) — groteskowa powiesc filozoficzna i najwazniejsza realizacja Gombrowiczowskiej idei Formy: czlowiek jest „stwarzany przez ludzi", uwieziony w narzuconych rolach, maskach i konwencjach, ktore deformuja jego autentycznosc. Trzydziestoletni Jozio zostaje „upupiony" przez profesora Pimke i wraca do szkoly; pojecia geba, pupa, lydka nazywaja mechanizmy zniewolenia. Jozio przechodzi przez trzy srodowiska-Formy (szkola, nowoczesny dom Mlodziakow, tradycyjny dworek Hurleckich) i nigdzie nie znajduje ucieczki od Formy. Groteska (upupienie, pojedynek na miny) jest narzedziem diagnozy kultury, nie zartem. Lektura obowiazkowa czytana we FRAGMENTACH (poziom podstawowy). MA 2 ZADANIA JAWNE CKE na egzaminie ustnym: nr 54 „Groteskowy obraz swiata" i nr 55 „Czlowiek wobec presji otoczenia". Pelne opracowanie: /lektury/ferdydurke.