Gustaw Herling-Grudzinski, „Inny swiat" (ang. 1951 / pol. 1953) — dokumentalna relacja z sowieckiego lagru (Jercewo, 1940–42), oparta na wlasnym uwiezieniu autora. Podtytul „Zapiski sowieckie", tytul i motto z „Zapiskow z martwego domu" Dostojewskiego. Lagier to „inny swiat" o odwroconych prawach: norma, glod, donos i wladza kryminalistow (urki) redukuja czlowieka do instynktu i dokonuja „wielkiego przewartosciowania wartosci". A jednak Herling pokazuje, ze wybor moralny bywa mozliwy (Kostylew pali reke, by nie pracowac dla systemu; Natalia Lwowna ratuje kulture i pamiec), a epilog „Rydwan" zostawia pytanie o granice osadu bez latwej odpowiedzi. Literatura faktu / swiadectwo lagrowe, czytana we FRAGMENTACH (PP). MA 2 ZADANIA JAWNE CKE: nr 57 „Jakie znaczenie ma tytul dla odczytania sensu utworu?" i nr 58 „Konsekwencje zniewolenia czlowieka". Pelne opracowanie: /lektury/inny-swiat.