Schemat Hornera to szybki sposób dzielenia wielomianu przez dwumian x−a. Twierdzenie Bézouta mówi: liczba a jest pierwiastkiem wielomianu dokładnie wtedy, gdy reszta z dzielenia przez x−a wynosi 0.

Gdy w zadaniu pojawia się wielomian trzeciego albo czwartego stopnia, zgadywanie i mnożenie robi się męczące. Schemat Hornera pozwala szybko sprawdzić, czy dana liczba jest pierwiastkiem, a potem obniżyć stopień wielomianu. To temat techniczny, ale na sprawdzianie daje konkretne punkty — dobrze ustawiona tabelka Hornera potrafi rozwiązać połowę zadania.
Przykład
Twierdzenie o reszcie. Reszta z dzielenia przez dwumian jest równa wartości wielomianu w punkcie :
Twierdzenie Bézouta. Liczba jest pierwiastkiem wielomianu wtedy i tylko wtedy, gdy dzieli się przez bez reszty:
Schemat Hornera wykonuje to dzielenie (przez dwumian postaci ) szybciej niż dzielenie pisemne i od razu daje iloraz.
Dwie zasady techniczne:
od wartości do rozkładu
W(a) = 0
liczba a jest pierwiastkiem wielomianu
x − a jest czynnikiem
W(x) dzieli się przez x−a bez reszty
obniż stopień (Horner)
iloraz to wielomian o stopień niższy
rozkładaj dalej
aż do trójmianu kwadratowego albo czynników liniowych
Zapamiętaj: Reszta z dzielenia przez x−a to W(a). Stąd W(a)=0 ⟺ (x−a) dzieli W(x).
Przykład
Sprawdź, czy 2 jest pierwiastkiem W(x)=x^3-4x^2+x+6 . Współczynniki: 1,\,-4,\,1,\,6 , dzielimy przez x-2 (czyli a=2 ): \begin{array}{c rrrr} 2 & 1 & -4 & 1 & 6\\ & & 2 & -4 & -6\\ \hline & 1 & -2 & -3 & 0 \end{array} Reszta to 0 , więc …
Przykład
- Dzielenie przez x+3 i wpisanie 3 . Wpisujemy -3 , bo x+3=x-(-3) .
Na rozszerzeniu Horner pojawia się najczęściej jako narzędzie do rozkładu wielomianu: wykaż, że liczba jest pierwiastkiem, rozłóż wielomian na czynniki albo rozwiąż równanie wielomianowe. Punkty zdobywasz za poprawne podstawienie a , pe…
Schemat Hornera
Szybka metoda dzielenia wielomianu przez dwumian x−a
Materiały ZPE
4 materiały