Statystyka na maturze zwykle nie wymaga ciężkiej teorii, tylko uważnego czytania tabeli i wyboru właściwej miary: średniej, mediany, dominanty, kwartyli albo odchylenia. Najwięcej punktów traci się nie na wzorach, ale na źle uporządkowanych danych i pominięciu liczebności.
Słownictwo
W statystyce CKE najczęściej sprawdza, czy umiesz odczytać dane z tabeli lub wykresu, policzyć podstawowe miary i zinterpretować wynik zwykłym językiem. To są zadania, w których łatwo zdobyć punkty, jeśli pracujesz spokojnie i nie przeskakujesz kroków.
| Miara | Co mówi? | Typowy błąd |
|---|---|---|
| Średnia | Jaka wartość wychodzi „na osobę” lub „na wynik” | pominięcie liczebności |
| Mediana | Wartość środkowa po uporządkowaniu danych | brak sortowania danych |
| Dominanta | Najczęściej występująca wartość | mylenie z największą wartością |
| Kwartyle | Dzielą uporządkowane dane na części | liczenie z nieuporządkowanej listy |
| Odchylenie standardowe | Jak mocno dane odbiegają od średniej | interpretacja bez sensu kontekstowego |
Poziom: podstawowe miary są PP. Bardziej techniczna interpretacja odchylenia standardowego i zadań z dużą tabelą może mieć charakter rozszerzony.
Przykład
W klasie uzyskano wyniki: 2, 3, 3, 4, 5, 5, 5, 6. Wyznacz średnią, medianę i dominantę.
- Liczenie mediany bez uporządkowania danych. - Traktowanie dominanty jako największej wartości.
- Czy dane są uporządkowane przed medianą? - Czy tabela ma liczebności?
Średnia arytmetyczna
Suma wszystkich wartości podzielona przez liczbę wartości