Tropy stylistyczne — metafora, personifikacja, ironia i inne
Poznasz tropy stylistyczne i ich funkcje: metaforę, personifikację, animizację, ironię, metonimię, hiperbolę i oksymoron w tekście literackim.
Słownictwo
Czym są tropy stylistyczne?
Trop to środek oparty na przesunięciu znaczenia. Autor nie mówi wprost, tylko uruchamia skojarzenie, obraz albo ukryty sens.
Najważniejsze tropy:
| Trop | Co robi | Przykład |
|---|---|---|
| Metafora | przenosi znaczenie z jednego zjawiska na inne | "morze głów" |
| Personifikacja | nadaje rzeczom lub zjawiskom cechy ludzkie | "wiatr szepcze" |
| Animizacja | nadaje rzeczom cechy istot żywych | "miasto oddycha" |
| Ironia | mówi pozornie jedno, a naprawdę sugeruje coś przeciwnego | "świetnie" po porażce |
| Hiperbola | wyolbrzymia | "czekałem wieczność" |
| Metonimia | zastępuje nazwę inną nazwą powiązaną znaczeniowo | "czytać Mickiewicza" |
| Synekdocha | część oznacza całość lub całość część | "dach nad głową" |
| Oksymoron | łączy sprzeczne pojęcia | "gorzkie szczęście" |
Uwaga
Jak pisać o tropach
Zły zapis:
W tekście jest metafora.
Dobry zapis:
Metafora "morze głów" pokazuje tłum jako ogromną, niemal niepoliczalną masę, dlatego wzmacnia wrażenie chaosu i przytłoczenia.
Zawsze dopisz funkcję:
- tworzy obraz;
- wzmacnia emocje;
- ocenia bohatera lub sytuację;
- buduje nastrój;
- pokazuje ukryty sens.
Metafora, ironia i personifikacja — najważniejsze
Metafora jest najczęstszym tropem. Zwykle pomaga zobaczyć jedną rzecz przez drugą.
Czego unikać
Nie przypisuj tropom automatycznych funkcji. Metafora nie zawsze "uplastycznia opis".
Słownictwo
Jak rozpoznać tropy?
Trop rozpoznasz po tym, że znaczenie słowa zostaje przesunięte. Autor nie mówi wprost, tylko uruchamia obraz, skojarzenie, ocenę albo ukryty sens.
Zapamiętaj
Zapamiętaj
Trop nie jest ozdobą dla ozdoby. Przesuwa znaczenie po to, by pokazać emocję, ocenę, obraz lub ukryty sens.
Na sprawdzianie mogą zapytać
1. Czym metafora różni się od porównania?
Kluczowe pojęcia
Metafora
Przeniesienie znaczenia oparte na podobieństwie lub skojarzeniu między zjawiskami.
Posłuchaj / obejrzyj
2 materiały