Figury składniowe i analiza tekstu poetyckiego krok po kroku
Poznasz figury składniowe i nauczysz się wyjaśniać funkcję anafory, paralelizmu, inwersji oraz pytań retorycznych w analizie wiersza.
Słownictwo
Najważniejsze figury składniowe
Figury składniowe organizują zdanie i wers. Dzięki nim tekst może brzmieć uroczyście, dynamicznie, modlitewnie, chaotycznie albo retorycznie.
| Figura | Na czym polega | Funkcja |
|---|---|---|
| Anafora | powtórzenie na początku wersów lub zdań | rytm, nacisk, podniosłość |
| Epifora | powtórzenie na końcu | zamknięcie, refreniczność |
| Paralelizm | podobna budowa kolejnych zdań | porządek, porównanie, symetria |
| Inwersja | przestawny szyk | podniosłość, archaizacja, nacisk |
| Apostrofa | bezpośredni zwrot do osoby, idei lub zjawiska | emocjonalność, patos |
| Pytanie retoryczne | pytanie bez oczekiwanej odpowiedzi | perswazja, dramatyzm |
| Elipsa | pominięcie elementu zdania | skrót, napięcie, dynamika |
Schemat interpretacji wiersza
- Ustal, kto mówi i do kogo.
- Nazwij sytuację liryczną.
- Określ temat i problem wiersza.
- Wskaż obrazy poetyckie i środki stylistyczne.
- Omów kompozycję, rytm, powtórzenia i puentę.
- Sformułuj interpretację: co tekst mówi o człowieku, świecie lub wartości?
Najważniejsze: nie oddzielaj formy od sensu. Forma jest sposobem myślenia tekstu.
Uwaga
Jak pisać o figurach
Zły zapis: W wierszu jest anafora. Dobry zapis: Anafora porządkuje kolejne wersy i wzmacnia nacisk na powtarzaną myśl, dzięki czemu wypowiedź brzmi jak apel.
Słownictwo
Tropy vs figury
Tropy Figury składniowe --- --- przesuwają znaczenie słów organizują budowę wypowiedzi tworzą obraz, skojarzenie, ironię porządkują rytm, szyk, powtórzenia przykłady: metafora, personifikacja, oksymoron przykłady: anafora, paralelizm, in…
Jak pisać o funkcji figury?
Nie pisz tylko: "występuje anafora". Napisz, co robi w tekście.
Zapamiętaj
Zapamiętaj
Figury składniowe działają przez układ wypowiedzi. Ich funkcja często dotyczy rytmu, nacisku, patosu, emocji albo perswazji.
Na sprawdzianie mogą zapytać
1. Jaką funkcję może pełnić anafora?
Kluczowe pojęcia
Anafora
Powtórzenie tego samego słowa lub zwrotu na początku kolejnych wersów, zdań albo segmentów.
Posłuchaj / obejrzyj
2 materiały