Dział POL.1.10Piszemy: analiza tekstu, streszczenie i notatka syntetyzująca

Piszemy: analiza tekstu, streszczenie i notatka syntetyzująca

PISANIESTRESZCZENIENOTATKA

Rozróżniaj analizę, streszczenie i notatkę syntetyzującą. Sprawdź, jak pisać zwięźle, rzeczowo i bez dopisywania własnych opinii.

⏱ ~35 min
Piszemy: streszczenie i notatka syntetyzująca

Analiza tekstu — krótki schemat

Analiza tekstu odpowiada na pytania: co tekst mówi, jak to robi i po co.

Plan:

  1. Nazwij temat i problem.
  2. Określ nadawcę, odbiorcę i sytuację wypowiedzi.
  3. Wskaż najważniejsze środki językowe.
  4. Wyjaśnij funkcję środków.
  5. Sformułuj wniosek interpretacyjny.

W analizie nie streszczasz całego tekstu. Wybierasz te elementy, które pomagają udowodnić sens.

Streszczenie

Streszczenie to skrót jednego tekstu. Ma być:

  • rzeczowe;
  • krótsze od oryginału;
  • napisane własnymi słowami;
  • pozbawione ocen i komentarzy;
  • zgodne z kolejnością lub logiką tekstu.

Nie dodawaj własnej opinii. Nie cytuj bez potrzeby. Nie rozwijaj przykładów, jeśli nie są kluczowe.

Notatka syntetyzująca

Notatka syntetyzująca to nie zwykłe streszczenie. Najczęściej trzeba zestawić dwa teksty wokół wspólnego problemu.

🔒 Zaloguj się, aby zobaczyć całość

Słownictwo

Trzy zadania — nie myl ich

Zadanie Co robisz Czego unikasz --- --- --- Analiza wyjaśniasz środki i sens samego streszczenia Streszczenie skracasz jeden tekst własnych opinii Notatka syntetyzująca zestawiasz dwa teksty przepisywania szczegółów Najważniejsze: w nota…

🔒 Zaloguj się, aby zobaczyć całość

Słownictwo

Analiza vs streszczenie vs notatka syntetyzująca

Forma Cel Czego unikać --- --- --- analiza wyjaśnić sens, środki i funkcję tekstu streszczania bez interpretacji streszczenie krótko oddać najważniejsze informacje z jednego tekstu własnych opinii i przykładów spoza tekstu notatka syntet…

🔒 Zaloguj się, aby zobaczyć całość

Przykład

Przykład: jak poprawić zdanie w notatce syntetyzującej

Błąd: Autor pierwszego tekstu ma rację, bo moim zdaniem młodzież za mało czyta. Dlaczego to błąd?

🔒 Zaloguj się, aby zobaczyć całość

Checklista przed oddaniem

- Czy rozpoznałem, jakiej formy wymaga polecenie? - Czy w streszczeniu nie dodałem własnej opinii?

🔒 Zaloguj się, aby zobaczyć całość

Zapamiętaj

Zapamiętaj

Analiza wyjaśnia, jak tekst działa. Streszczenie skraca jeden tekst bez oceniania.

🔒 Zaloguj się, aby zobaczyć całość

Na sprawdzianie mogą zapytać

1. Czym streszczenie różni się od notatki syntetyzującej?

🔒 Zaloguj się, aby zobaczyć całość

Kluczowe pojęcia

Analiza tekstu

Wyjaśnienie, jak środki językowe, kompozycja i kontekst budują sens tekstu.

🔒 Zaloguj się, aby zobaczyć całość

Posłuchaj / obejrzyj

3 materiały
Źródła:MEN Podstawa programowa 2018: Język polski (Dz.U. 2024 poz. 996)ZPE: Jak interpretować utwory poetyckie?ZPE: Sztuka zwięzłości i łączenia faktów — jak napisać dobrą notatkę syntetyzującą