Analiza nowel: Gloria victis i Latarnik
Gloria victis Orzeszkowej i Latarnik Sienkiewicza to dwie najdoskonalsze nowele pozytywistyczne. Pokazują patriotyzm, ofiarę i wierność ideałom w czasach niewoli.
Kontekst obu nowel
publikacja Pana Tadeusza
powstanie styczniowe
publikacja Latarnika
publikacja zbioru Gloria victis
literatura utrwala pamięć narodową po klęskach
*Gloria victis* (Orzeszkowa)
Tytuł znaczy „Chwała zwyciężonym". To nie typowa nowela pozytywistyczna w prostym sensie — utwór wykorzystuje symbolizm, personifikację i patos (jak ZPE), by stworzyć legendę powstania styczniowego.
Bohaterowie: powstańcy styczniowi, m.in. Maryś Tarłowski i jego towarzysze; ważna jest też pamięć o poległych i głos natury — drzewa opowiadają historię.
Pamięć i natura: przyroda przechowuje pamięć o powstańcach i nadaje ich klęsce sens moralnego zwycięstwa. Patriotyzm pokazany bez zwycięstwa militarnego — przez pamięć, wierność i duchową więź z ojczyzną.
*Latarnik* (Sienkiewicz)
Bohater : stary emigrant Skawiński , latarnik na wyspie w Ameryce Środkowej. Po całym życiu tułaczki znalazł wreszcie spokój.
Dwa modele patriotyzmu w nowelach
Klęska, pamięć, ojczyzna
⚠️ Typowy błąd. Nie pisz, że oba teksty są „po prostu smutne".
Kluczowe pojęcia
Gloria victis
„Chwała zwyciężonym" — utwór Orzeszkowej z symbolizmem, personifikacją i patosem; tworzy legendę powstania styczniowego.
Posłuchaj / obejrzyj
3 materiały