humanizm renesansowy
Erazm z Rotterdamu (1466–1536) to holenderski humanista i teolog, jeden z najważniejszych myślicieli renesansu, nazywany „księciem humanistów”. Uosabiał renesansowy ideał uczonego oddanego wiedzy i rozumowi.
Jego najsłynniejsze dzieło, „Pochwała głupoty”, to błyskotliwa satyra, w której z humorem i ironią wytyka wady ludzi, uczonych i duchownych. Erazm był mistrzem eleganckiej łaciny i cenionym w całej Europie autorytetem.
Podjął się też ogromnej pracy naukowej — przygotował krytyczne wydanie Nowego Testamentu w oryginalnej grece. Był orędownikiem tolerancji, oświaty i reformy Kościoła, ale od wewnątrz, bez rozłamu.
Gdy Marcin Luter zapoczątkował reformację, Erazm — mimo krytyki nadużyć — nie poparł zerwania jedności Kościoła i toczył z nim spory. Pozostał symbolem humanistycznego umiaru, rozsądku i wiary w siłę wykształcenia.
Jak idee się łączą: Erazm, „książę humanistów” („Pochwała głupoty”), głosił reformę Kościoła od wewnątrz i humanistyczny umiar — nie poparł rozłamu Lutra.