Postaci, które zmieniły świat

twierdzenie Pitagorasa

ojciec medycyny; przysięga Hipokratesa

„Elementy” — fundament geometrii na dwa tysiąclecia.

Prawo wyporu, dźwignia i podstawy mechaniki.

Medycyna starożytna; teoria humorów.

uczona aleksandryjska

algebra, pojęcie algorytmu

podstawy optyki i metody naukowej

„Kanon medycyny”

ciąg Fibonacciego; cyfry arabskie w Europie

Teoria heliocentryczna — to Ziemia krąży wokół Słońca, nie odwrotnie.

podstawy nowoczesnej anatomii

Obserwacje teleskopowe nieba i podstawy mechaniki.

prawa ruchu planet

odkrycie krążenia krwi

mapy Księżyca, atlas nieba

rachunek prawdopodobieństwa

Prawo Boyle’a; „Chemik sceptyczny”.

Odkrycie mikroorganizmów; ojciec mikrobiologii.

Prawo Hooke’a; „Micrographia” (komórka).

Prawo powszechnego ciążenia i zasady dynamiki — fundament mechaniki.

Kometa Halleya; orbity komet.

Badania nad elektrycznością; piorunochron.

systematyka organizmów

fundamenty analizy matematycznej

„Elektryczność zwierzęca”; elektrofizjologia.

Odkrycie planety Uran.

ojciec nowoczesnej chemii

pierwsze ogniwo (bateria)

pierwsza szczepionka (ospa)

teoria atomistyczna

elektrodynamika; prawo Ampère’a

Odkrycie związku prądu i magnetyzmu.

„książę matematyków”

prawo Ohma

Maszyna analityczna — projekt pierwszego komputera.

Indukcja elektromagnetyczna — podstawa elektrotechniki.

Efekt Dopplera.

Teoria ewolucji przez dobór naturalny.

pierwszy algorytm komputerowy

Równoważność pracy i ciepła; jednostka dżul.

Mikrobiologia, szczepionki i pasteryzacja.

Prawa dziedziczenia — początek genetyki.

teoria elektromagnetyzmu

Układ okresowy pierwiastków.

zarazki chorób (gruźlica, cholera)

Fizyka statystyczna; entropia a prawdopodobieństwo.

odruchy warunkowe

Odkrycie naturalnej promieniotwórczości.

prąd zmienny (AC)

psychoanaliza

Doświadczalne wykazanie fal elektromagnetycznych.

teoria kwantów

Badania promieniotwórczości; jedyna osoba z Noblem z dwóch nauk.

odkrycie jądra atomowego; fizyka jądrowa

rozszczepienie jądra atomowego

Teoria względności i równoważność masy i energii (E=mc²).

Odkrycie penicyliny — pierwszego antybiotyku.

odkrycie i nazwanie witamin

model atomu, fizyka kwantowa

geniusz teorii liczb

Równanie Schrödingera; mechanika falowa.

Prawo Hubble’a; rozszerzanie się wszechświata.

analiza funkcjonalna (przestrzenie Banacha)

zasada nieoznaczoności

Pierwszy reaktor jądrowy; teoria oddziaływań słabych.

Natura wiązania chemicznego; dwie Nagrody Nobla.

ruchome geny, Nobel

Architektura komputera; teoria gier.

Kierownik naukowy projektu Manhattan.

pionierka programowania

Podstawy informatyki i maszyna Turinga; złamanie Enigmy.

szczepionka przeciw polio

Elektrodynamika kwantowa; diagramy Feynmana.

zdjęcia rentgenowskie DNA

badania szympansów

Odkrycie struktury podwójnej helisy DNA (1953).

Kosmologia i teoria czarnych dziur.

wynalezienie papieru

Druk ruchomą czcionką — rewolucja w dostępie do wiedzy.

Udoskonalenie maszyny parowej — motor rewolucji przemysłowej.

Lokomotywa parowa i pierwsza publiczna kolej.

Dagerotyp — pierwsza praktyczna fotografia.

telegraf i alfabet Morse’a

alfabet dla niewidomych

dynamo, rozwój elektrotechniki

lampa naftowa; początki przemysłu naftowego

dynamit; fundator Nagrody Nobla

pierwszy samochód

odkrycie promieni X

Żarówka, fonograf i przemysłowe laboratorium wynalazków.

Telefon — początek łączności na odległość.

silnik wysokoprężny

Kinematograf — narodziny kina (1895).

Taśmowa produkcja — samochód dla każdego.

Pierwszy sterowany lot samolotem z napędem (1903).

Radio — łączność bezprzewodowa na duże odległości.

szczepionka przeciw tyfusowi

rakiety kosmiczne

Komputer osobisty i smartfon — technologia w każdej kieszeni.

World Wide Web

Podróże do Azji i opis Chin, który rozbudził Europę.

najdłuższe podróże średniowiecza

wielkie chińskie wyprawy morskie

Dotarcie do Ameryki (1492) — początek epoki odkryć.

rozpoznanie Ameryki jako nowego kontynentu

Morska droga do Indii wokół Afryki.

Pierwsza wyprawa dookoła świata.

opłynięcie świata

odkrycie Cieśniny Beringa

Eksploracja Pacyfiku, Australii i Oceanii.

eksploracja Afryki

wyprawy na biegun północny

badania Arktyki; działalność humanitarna

Wyprawa na biegun południowy (1912).

Pierwszy człowiek na biegunie południowym (1911).

ekspedycje antarktyczne

badania podwodne, akwalung

pierwsze wejście na Everest

pierwszy człowiek na Księżycu

pierwszy człowiek w kosmosie

pierwsza kobieta w kosmosie

twierdzenie Talesa; początki filozofii i nauki

taoizm

buddyzm

Etyka i filozofia społeczna, która ukształtowała Azję Wschodnią.

„Sztuka wojny”

Metoda dialogu i fundament etyki europejskiej.

Teoria idei i „Państwo” — wzorzec filozofii politycznej.

Logika i podstawy wielu nauk — od biologii po etykę.

„Listy moralne do Lucyliusza”; stoicyzm.

„Rozmyślania” (stoicyzm).

„Wyznania”; „Państwo Boże”.

synteza wiary i rozumu

humanizm renesansowy

„Książę”, realizm polityczny

Racjonalizm i „myślę, więc jestem”.

liberalizm, prawa naturalne

rachunek różniczkowy, filozofia

trójpodział władzy

oświecenie, wolność słowa

empiryzm

umowa społeczna

„Bogactwo narodów”, podstawy ekonomii

Filozofia krytyczna — granice ludzkiego poznania.

„Fenomenologia ducha”; dialektyka.

„Świat jako wola i przedstawienie”; filozofia pesymizmu.

Materializm historyczny i krytyka kapitalizmu.

krytyka moralności, „nadczłowiek”

filozofia języka

analiza totalitaryzmu

„Druga płeć”, feminizm

bohaterka wojny stuletniej

Reformacja (1517) — rozłam w chrześcijaństwie zachodnim.

Pierwszy prezydent USA; przywództwo w wojnie o niepodległość.

Autor Deklaracji Niepodległości USA; trzeci prezydent.

insurekcja 1794; bohater Polski i USA

Kodeks Napoleona; przemiana Europy

wyzwolenie Ameryki Południowej

Zjednoczenie Włoch (Risorgimento).

Zniesienie niewolnictwa i ocalenie Unii.

Zjednoczenie Niemiec (1871); „żelazny kanclerz”.

walka z niewolnictwem

nowoczesne pielęgniarstwo

prawa wyborcze kobiet

walka z niewolnictwem

prawa wyborcze kobiet

Republika Chińska; „ojciec nowoczesnych Chin”.

Niepodległość Indii metodą biernego oporu.

przywództwo w II wojnie światowej

New Deal; przywództwo USA w II wojnie; współtwórca ONZ.

pomoc najuboższym

symbol ruchu praw obywatelskich

Koniec apartheidu i pojednanie w RPA.

wpływ na upadek komunizmu

Walka o prawa obywatelskie bez przemocy.

aksamitna rewolucja

„Solidarność”, Nobel; obalenie komunizmu

prawo dziewcząt do edukacji, Nobel

„Iliada” i „Odyseja”

„Boska Komedia”

„Narodziny Wenus”; „Wiosna (Primavera)”.

„Mona Lisa”; geniusz renesansu

Ryciny „Melancholia”, „Rycerz, śmierć i diabeł”.

„Dawid”, Kaplica Sykstyńska

„Szkoła ateńska”; Madonny

„Hamlet”; największy dramaturg

mistrz światłocienia

„Cztery pory roku”

szczyt muzyki barokowej

„Faust”

geniusz muzyki klasycznej

IX Symfonia

„Pan Tadeusz”; wieszcz narodowy

muzyka fortepianowa (mazurki, polonezy)

„Pierścień Nibelunga”; reforma opery.

Opery „Aida”, „Traviata”, „Nabucco”.

„Zbrodnia i kara”

„Wojna i pokój”

malarstwo historyczne („Bitwa pod Grunwaldem”)

Balety „Jezioro łabędzie”, „Dziadek do orzechów”.

czołowy impresjonista

„Quo vadis”; Nobel

„Gwiaździsta noc”; postimpresjonizm

współtwórca kubizmu

ikoniczne malarstwo, symbol

poeta, Nobel

poetka, Nobel