Sokrates
Metoda dialogu i fundament etyki europejskiej.
Biografia
Sokrates (ok. 470–399 p.n.e.) to ateński filozof, uważany za jednego z twórców zachodniej filozofii. Nie zostawił po sobie żadnych pism — znamy go głównie z dialogów jego ucznia, Platona.
Całe dnie spędzał na ateńskiej agorze, rozmawiając z ludźmi i zadając im pytania. Ta metoda — dziś zwana sokratejską lub majeutyką — miała pomóc rozmówcy samodzielnie dojść do prawdy i dostrzec własną niewiedzę. Sam mawiał: „wiem, że nic nie wiem”.
Odwrócił uwagę filozofii od natury ku człowiekowi — pytał o cnotę, dobro, sprawiedliwość i poznanie samego siebie. Wśród jego słuchaczy był młody Platon, który przekazał jego myśl kolejnym pokoleniom.
Oskarżony o bezbożność i psucie młodzieży, został skazany przez ateński sąd na śmierć. Mając możliwość ucieczki, wybrał wierność prawu i wypił truciznę z cykuty. Stał się wzorem filozofa gotowego umrzeć za swoje przekonania.
Oś życia
- ok. 470 p.n.e.Narodziny w Atenach.
- 399 p.n.e.Proces o bezbożność i psucie młodzieży.
- 399 p.n.e. †Śmierć — wypicie cykuty.
- agoraŻycie filozofa rozmawiającego z obywatelami.
- majeutykaRozwój metody pytań.
- nauczanieNauczanie młodych Ateńczyków, wśród nich Platona.
- wyrokSkazanie na śmierć.
Poprzednicy i kontynuatorzy
Jak idee się łączą: Sokrates odwrócił uwagę filozofii od natury ku człowiekowi; jego metodę pytań przekazał kolejnym pokoleniom uczeń Platon.
To musisz wiedzieć
- Ojciec etyki; skupił filozofię na człowieku i cnocie.
- Metoda sokratejska (majeutyka) — dochodzenie do prawdy przez pytania.
- „Wiem, że nic nie wiem" — postawa pokory poznawczej.
Ciekawostki
Pytania i odpowiedzi
Kim był Sokrates?
Starożytnym greckim filozofem, uznawanym za ojca etyki, nauczycielem Platona.
Dlaczego Sokrates został skazany na śmierć?
Oskarżono go o bezbożność i psucie młodzieży; wypił cykutę.
Co znaczy „wiem, że nic nie wiem"?
Wyraża pokorę poznawczą — świadomość granic własnej wiedzy.