Kalendarium historii Polski
Najważniejsze daty historii Polski w porządku chronologicznym — od chrztu 966 po współczesność. Filtruj po epokach, wyszukuj daty. Gwiazdką ★ oznaczono kluczowe daty maturalne.
Średniowiecze
Przyjęcie chrześcijaństwa włączyło Polskę do kręgu kultury łacińskiej i wzmocniło państwo Mieszka I.
Śmierć misjonarza wśród Prusów; jego kult umocnił chrześcijaństwo i pozycję Polski (zjazd gnieźnieński 1000).
Spotkanie Bolesława Chrobrego z cesarzem Ottonem III — uznanie pozycji Polski i utworzenie arcybiskupstwa w Gnieźnie.
Pierwszy król Polski — koronacja potwierdziła suwerenność i rangę państwa.
Skazanie i śmierć biskupa krakowskiego; Bolesław Śmiały utracił tron. Św. Stanisław stał się patronem Polski.
Bohaterska obrona przed cesarzem Henrykiem V w wojnie z Bolesławem Krzywoustym.
Pierwsza kronika dziejów Polski — bezcenne źródło o początkach państwa Piastów.
Podział kraju między synów rozpoczął blisko dwuwiekowe rozbicie dzielnicowe.
Pierwszy przywilej generalny dla Kościoła w Polsce w okresie rozbicia dzielnicowego.
Zakon miał bronić przed Prusami, ale z czasem stał się groźnym sąsiadem Polski.
Klęska rycerstwa śląskiego (śmierć Henryka Pobożnego) powstrzymała jednak dalszy pochód Mongołów na zachód.
Bolesław Pobożny nadał Żydom przywileje i ochronę prawną — podstawa ich obecności w Polsce.
Rzeź gdańska i utrata Pomorza zapoczątkowały długi konflikt z zakonem.
Zjednoczenie ziem polskich i odbudowa Królestwa po rozbiciu dzielnicowym.
Zwycięstwo Władysława Łokietka nad Krzyżakami — symbol odradzającej się siły państwa.
Kazimierz Wielki zawarł kompromis z zakonem, odzyskując Kujawy i ziemię dobrzyńską.
Pierwszy uniwersytet w Polsce (dziś UJ), ufundowany przez Kazimierza Wielkiego.
„Zastał Polskę drewnianą, zostawił murowaną"; wygaśnięcie dynastii Piastów na tronie.
Pierwszy generalny przywilej szlachecki — początek budowy pozycji stanu szlacheckiego.
Związek Polski z Litwą przez małżeństwo Jadwigi i Jagiełły — początek dynastii Jagiellonów.
Władysław Jagiełło wznowił uczelnię (z zapisu królowej Jadwigi) — rozkwit nauki w Krakowie.
Zwycięstwo Polski i Litwy nad zakonem krzyżackim — jedna z największych bitew średniowiecznej Europy.
Klęska z Turkami i śmierć króla Władysława III Warneńczyka.
Zakończona II pokojem toruńskim; Polska odzyskała Pomorze Gdańskie.
Zakończył wojnę trzynastoletnią; Polska odzyskała Pomorze Gdańskie i zwierzchność nad Prusami.
Nowożytność
W Toruniu urodził się astronom, który „wstrzymał Słońce, ruszył Ziemię".
„Nic nowego bez zgody szlachty" — umocnienie roli sejmu i początek demokracji szlacheckiej.
Książę pruski Albrecht Hohenzollern złożył hołd lenny królowi Zygmuntowi Staremu.
Połączenie Polski i Litwy w jedno państwo ze wspólnym sejmem i królem.
Szlachta wybierała króla; konfederacja warszawska gwarantowała tolerancję religijną.
Początek dynastii Wazów; związek Rzeczypospolitej ze Szwecją, później liczne wojny.
Zygmunt III Waza uczynił Warszawę centralnym ośrodkiem władzy Rzeczypospolitej.
Wielkie zwycięstwo husarii Chodkiewicza nad Szwedami.
Zwycięstwo Żółkiewskiego nad wojskami rosyjskimi; przejściowo polska załoga na Kremlu.
W okresie dymitriad polska załoga obsadziła Kreml — jedyny taki epizod w dziejach.
Powstrzymanie potęgi tureckiej pod wodzą Chodkiewicza.
Wielkie powstanie kozackie na Ukrainie osłabiło Rzeczpospolitą u progu jej kryzysu.
Zasada jednomyślności zaczęła paraliżować sejm i osłabiać państwo.
Najazd szwedzki spustoszył kraj; obrona Jasnej Góry stała się symbolem oporu.
Zakończył potop szwedzki; Jan Kazimierz zrzekł się pretensji do korony szwedzkiej.
Wielkie zwycięstwo Sobieskiego nad Turkami, które utorowało mu drogę do korony.
Zwycięstwo nad Turkami pod Wiedniem — ostatni wielki triumf militarny Rzeczypospolitej.
Początek unii polsko-saskiej i epoki saskiej w dziejach Rzeczypospolitej.
Zakończył wojny z Turcją; Rzeczpospolita odzyskała Podole z Kamieńcem.
Wojna toczona m.in. na ziemiach polskich; pogłębiła kryzys i zależność od Rosji.
Sejm pod naciskiem Rosji ograniczył wojsko i uzależnił Rzeczpospolitą od sąsiada.
Konflikt o tron polski między Stanisławem Leszczyńskim a Augustem III.
Nowoczesna szkoła Stanisława Konarskiego — początek reformy szkolnictwa w Rzeczypospolitej.
Ostatni król Polski; jego panowanie to reformy, ale i rozbiory.
Stanisław August powołał świecką szkołę oficerską oraz pierwszy publiczny teatr.
Zbrojny ruch szlachty w obronie wiary i niepodległości przeciw Rosji.
Rosja, Prusy i Austria zagarnęły część ziem Rzeczypospolitej.
Pierwsze w Europie ministerstwo oświaty — reforma szkolnictwa po I rozbiorze.
Wielka próba reformy państwa, uwieńczona Konstytucją 3 Maja.
Pierwsza w Europie i druga na świecie nowoczesna konstytucja — próba ratowania państwa.
Kolejne okrojenie terytorium przez Rosję i Prusy.
Powstanie pod wodzą Tadeusza Kościuszki w obronie niepodległości.
Rzeczpospolita zniknęła z mapy Europy na 123 lata.
XIX wiek
Formacje u boku Napoleona; powstał hymn „Mazurek Dąbrowskiego".
Warszawskie towarzystwo naukowe podtrzymujące polską naukę po utracie państwowości.
Namiastka państwa polskiego utworzona przez Napoleona.
Powstałe po kongresie wiedeńskim, w unii personalnej z Rosją.
Biblioteka i wydawnictwo we Lwowie — ostoja polskiej kultury pod zaborami.
Zryw niepodległościowy przeciw Rosji, zakończony klęską i represjami.
Po powstaniu listopadowym elity wyemigrowały (Mickiewicz, Chopin) — ośrodek kultury i polityki na obczyźnie.
Epopeja narodowa Adama Mickiewicza — arcydzieło polskiego romantyzmu.
Nieudany zryw niepodległościowy, któremu towarzyszył krwawy bunt chłopski w Galicji.
Największe polskie powstanie XIX w.; po klęsce nasiliła się rusyfikacja.
Zabór austriacki uzyskał samorząd; Galicja stała się ostoją polskiej kultury i polityki.
Narodziny ruchu socjalistycznego łączącego kwestię społeczną z niepodległościową.
Protest przeciw germanizacji i karom za modlitwę po polsku — symbol oporu wobec zaborcy.
Strajki i walka o prawa narodowe i socjalne pod zaborem rosyjskim.
XX wiek
Pierwsza kobieta z Noblem — za badania nad promieniotwórczością.
Zobacz kolekcję: Eksperymenty noblowskie →Jedyna osoba z Noblami w dwóch różnych naukach — za odkrycie polonu i radu.
Zobacz kolekcję: Eksperymenty noblowskie →Po 123 latach zaborów Polska odzyskała suwerenność; Piłsudski objął władzę wojskową.
Jedyne zwycięskie polskie powstanie — Wielkopolska wróciła do Polski.
Trzy zrywy Ślązaków; część Górnego Śląska przyłączono do Polski.
Zwycięstwo nad Armią Czerwoną powstrzymało ekspansję bolszewizmu na zachód.
Pierwsza pełna konstytucja II RP — ustrój demokratyczny z silną pozycją sejmu.
Pierwszy prezydent II RP zamordowany kilka dni po objęciu urzędu — dramat młodej demokracji.
Wprowadzenie polskiego złotego ustabilizowało gospodarkę II RP po hiperinflacji.
Zamach stanu Józefa Piłsudskiego; początek rządów sanacji.
Deklaracja o niestosowaniu przemocy; złamana przez ZSRR 17 września 1939 r.
Deklaracja o niestosowaniu przemocy; zerwana przez Hitlera w 1939 r.
Wzmocniła władzę prezydenta; podstawa ustroju sanacji.
Atak III Rzeszy na Polskę rozpoczął największy konflikt w dziejach.
Wkroczenie Armii Czerwonej zgodnie z paktem Ribbentrop-Mołotow; IV rozbiór Polski.
Wymordowanie przez NKWD tysięcy polskich oficerów i elit — symbol sowieckich zbrodni.
Zbrojny opór Żydów przeciw likwidacji getta przez Niemców.
Chrzest bojowy 1. Dywizji im. T. Kościuszki u boku Armii Czerwonej.
63-dniowy zryw AK; po klęsce Niemcy zniszczyli Warszawę.
Komunistyczny ośrodek władzy ustanowiony pod egidą ZSRR — początek Polski Ludowej.
Klęska Niemiec; Polska znalazła się w strefie wpływów ZSRR.
Współczesność
Sfałszowane referendum umocniło komunistów w drodze do przejęcia pełni władzy.
Zafałszowanie wyborów przypieczętowało komunistyczne przejęcie Polski.
Powstanie monopartii rządzącej PRL przez kolejne dekady.
Sojusz wojskowy państw bloku wschodniego pod przewodnictwem ZSRR.
Robotniczy protest krwawo stłumiony; początek destalinizacji.
Kościelne obchody tysiąclecia; rywalizacja z władzą komunistyczną o pamięć narodową.
Protesty studenckie i kampania antysemicka; emigracja wielu Polaków pochodzenia żydowskiego.
Protesty robotnicze na Wybrzeżu stłumione przez wojsko.
Protesty robotnicze; narodziny zorganizowanej opozycji demokratycznej (KOR).
Pierwszy papież Polak; jego pontyfikat wzmocnił dążenia wolnościowe.
„Niech zstąpi Duch Twój…" — przełom, który obudził społeczeństwo przed Sierpniem ‘80.
Strajki i porozumienia sierpniowe; narodziny pierwszego niezależnego związku w bloku wschodnim.
Zobacz w Przełomach →Gen. Jaruzelski zdławił „Solidarność"; internowania i ofiary.
Uhonorowanie pokojowej walki „Solidarności" o wolność.
Zobacz w Przełomach →Morderstwo kapelana „Solidarności" przez SB wstrząsnęło Polską.
Pokojowe przejście do demokracji; początek III Rzeczypospolitej.
Zobacz w Przełomach →Pierwsze powszechne wybory prezydenckie w III RP.
Obowiązująca ustawa zasadnicza III Rzeczypospolitej.
Nowy trójstopniowy podział terytorialny Polski (gmina, powiat, województwo).
Wejście do Sojuszu Północnoatlantyckiego — zakotwiczenie w strukturach Zachodu.
Polacy opowiedzieli się za wejściem do UE (członkostwo od 2004 r.).
Przystąpienie do UE — integracja gospodarcza i polityczna z Europą.
Odejście papieża Polaka poruszyło cały świat; „pokolenie JP2".
Zniesienie kontroli na granicach z sąsiadami UE — swoboda przemieszczania się.
Śmierć prezydenta Lecha Kaczyńskiego i 95 innych osób w drodze na obchody katyńskie.