Jan III

Jan III Sobieski (panował 1674–1696) to jeden z najsłynniejszych królów Polski, wybitny wódz i obrońca chrześcijaństwa. Wywodził się z możnego rodu Sobieskich; jego przodkiem był hetman Stanisław Żółkiewski. Zanim sięgnął po koronę, zrobił błyskotliwą karierę wojskową, dochodząc do godności hetmana wielkiego koronnego.

Sławę przyniosły mu zwycięstwa nad Turkami i Tatarami, zwłaszcza bitwa pod Chocimiem w 1673 roku. Rok później, dzięki tej sławie, został obrany królem Rzeczypospolitej. Znany był także z gorącego uczucia do żony, Marii Kazimiery („Marysieńki”), z którą prowadził słynną korespondencję.

Największym triumfem jego panowania — i jednym z najsłynniejszych polskich zwycięstw — była odsiecz wiedeńska w 1683 roku. Na czele połączonych wojsk chrześcijańskich Sobieski rozbił oblegającą Wiedeń armię turecką, powstrzymując ekspansję osmańską w Europie Środkowej. Przyniosło mu to europejską sławę i miano wybawcy chrześcijaństwa.

Mimo militarnych sukcesów jego panowanie w kraju było trudne. Dalsze wojny z Turcją nie przyniosły już wielkich zdobyczy, a próby reform i wzmocnienia władzy rozbijały się o opór magnaterii i zrywane sejmy. Nie udało mu się też zapewnić tronu synowi Jakubowi.

Sobieski był również mecenasem kultury i nauki — rozbudował pałac w Wilanowie, wspierał artystów i uczonych (astronom Jan Heweliusz nazwał na jego cześć gwiazdozbiór Tarczy Sobieskiego). Zmarł w 1696 roku, pozostając w pamięci jako „Lew Lechistanu” i bohater spod Wiednia.