Stanisław
Dwukrotnie obwołany królem; ostatecznie ustąpił Augustowi III.
Biografia
Magnat wielkopolski, dwukrotnie wynoszony na tron polski w burzliwych okolicznościach i dwukrotnie go tracący. Po raz pierwszy został królem w 1704 roku z poparciem szwedzkiego króla Karola XII, w opozycji do Augusta II; po klęsce Szwedów pod Połtawą (1709) musiał jednak ustąpić i udać się na emigrację.
Drugą szansę dała mu elekcja w 1733 roku, gdy szlachta ponownie obrała go królem po śmierci Augusta II. Wywołało to wojnę o sukcesję polską — Rosja i Saksonia narzuciły siłą własnego kandydata, Augusta III, a Leszczyński, oblężony w Gdańsku, po raz drugi utracił tron.
Nie złamany, otrzymał w rekompensacie księstwo Lotaryngii, którym rządził jako oświecony i dobroczynny władca, zyskując przydomek „dobroczynnego". Był filozofem i pisarzem politycznym; jego córka Maria została królową Francji jako żona Ludwika XV. Postać Leszczyńskiego łączy dramat polskiej polityki z blaskiem europejskiego oświecenia.
Korzenie i rodowód
- 1Katarzyna OpalińskaOpalińscy · Polska
Europejskie koneksje: Rodowo polski magnat, ale przez córkę wszedł w najwyższą politykę Europy — jako teść króla Francji. Po utracie tronu otrzymał księstwo Lotaryngii.
Zasięg państwa za panowania
Obszar: Rzeczpospolita (dwukrotnie, krótko obejmowany tron); po utracie władzy — księstwo Lotaryngii we Francji.
- Stolica
- Bitwa
- Miasto
Dwukrotnie obwołany królem i dwukrotnie zmuszony do ustąpienia; ostatecznie osiadł jako książę Lotaryngii.
- 1Warszawa · stolica — elekcje
- 2Gdańsk · bitwa — oblężenie 1734 — druga utrata tronu
- •Nancy · miasto — księstwo Lotaryngii
Zmiany granic: Dwukrotna utrata tronu. Osiedlenie w Lotaryngii.
Najważniejsze wydarzenia
- 1704pierwsza elekcja (poparcie Szwecji)
- 1709utrata tronu po Połtawie
- 1733druga elekcja i wojna o sukcesję polską
- 1736objęcie księstwa Lotaryngii
- Dwukrotnie obwołany królem (1704, 1733).
- Za każdym razem tracił tron wskutek interwencji obcych.
- Wojna o sukcesję polską (1733–1735); potem książę Lotaryngii.
Co działo się wtedy
- Wojna o sukcesję polską (1733–1735).
- Ludwik XV na tronie Francji (jego zięć).
- Rywalizacja mocarstw o wpływy.
- Rozkwit oświecenia.
Ciekawostki
Upamiętnienie — ślady dzisiaj
Pytania i odpowiedzi
Dlaczego Stanisław Leszczyński dwa razy był królem?
Obwołano go królem w 1704 i 1733 r.; za każdym razem tracił tron wskutek interwencji obcych mocarstw.
Co to była wojna o sukcesję polską?
Konflikt (1733–1735) o polski tron, w którym Rosja i Saksonia narzuciły Augusta III wbrew wybranemu Leszczyńskiemu.
Co robił Leszczyński po utracie tronu?
Rządził jako oświecony książę Lotaryngii; jego córka została królową Francji.