Efekt Dopplera
Zmiana częstotliwości dźwięku · źródło i obserwator w ruchu
Konwencja: prędkość dodatnia = zbliżanie się (do drugiego obiektu), ujemna = oddalanie. Prędkość dźwięku v = 343 m/s.
Gdy źródło i obserwator się zbliżają — słyszymy wyższy dźwięk; gdy oddalają — niższy. To dlatego syrena karetki zmienia ton, mijając nas.
Efekt Dopplera to zmiana słyszanej częstotliwości, gdy źródło dźwięku i obserwator poruszają się względem siebie:
gdzie to prędkość dźwięku, a prędkości liczymy jako dodatnie przy zbliżaniu. Gdy obiekty się zbliżają, słyszymy dźwięk wyższy; gdy się oddalają — niższy.
To dlatego syrena karetki brzmi wyżej, gdy do nas jedzie, i nagle niżej, gdy nas minie. Ten sam efekt dla światła (przesunięcie ku czerwieni) pozwala mierzyć prędkości oddalania się galaktyk.
Przykłady
Powiązane materiały
Najczęstsze pytania
Dlaczego syrena zmienia ton, gdy nas mija?+
Gdy się zbliża, fale dźwiękowe są „ściskane" — częstotliwość rośnie (wyższy ton). Po minięciu fale się „rozciągają" — częstotliwość maleje (niższy ton). To efekt Dopplera.
Co to przesunięcie ku czerwieni?+
Efekt Dopplera dla światła: gdy źródło się oddala, długość fali rośnie (przesuwa się ku czerwieni). Mierząc je, astronomowie stwierdzili, że Wszechświat się rozszerza.