Próba Trommera — wykrywanie cukrów redukujących
Co zrobimy: Ogrzejemy różne cukry z odczynnikiem Trommera i po barwie rozpoznamy, które są cukrami redukującymi.
Co widzisz na ekranie: Probówkę z niebieskim odczynnikiem, przełącznik próbek (glukoza, fruktoza, sacharoza, skrobia) i ogrzewanie. Przy cukrze redukującym po podgrzaniu wytrąca się ceglastoczerwony osad; przy nieredukującym barwa zostaje niebieska. Odczyty: próbka, ogrzewanie, wynik i czy to cukier redukujący.
Dam Ci próbkę i powiem, czy ją ogrzano — zgadnij wynik próby Trommera. Uwaga: reakcja wymaga OGRZEWANIA.
Co się właśnie stało?
Po ogrzaniu glukozy z niebieskim odczynnikiem Trommera pojawił się ceglastoczerwony osad — to znak, że glukoza jest cukrem redukującym. Sacharoza zostałaby niebieska.
Na czym polega próba Trommera?
Odczynnik zawiera jony miedzi Cu²⁺ (niebieski wodorotlenek miedzi(II)). Cukry REDUKUJĄCE (np. glukoza, fruktoza) po ogrzaniu oddają elektrony i REDUKUJĄ miedź: Cu²⁺ → Cu⁺, tworząc ceglastoczerwony osad tlenku miedzi(I):
Dlaczego niektóre cukry nie reagują?
Sacharoza i skrobia nie mają wolnej grupy zdolnej do redukcji — są cukrami NIEredukującymi, więc odczynnik zostaje niebieski.
Ważne:
reakcja wymaga OGRZEWANIA, a wynik jest JAKOŚCIOWY (mówi „jest cukier redukujący czy nie").
Trójka testów pokarmowych:
skrobia — próba jodowa (granat), białko — próba biuretowa (fiolet), cukry redukujące — próba Trommera (ceglasty osad).
Po co Ci to na maturze:
rozpoznawanie składników pokarmowych i odróżnianie cukrów redukujących od nieredukujących to klasyczne zadanie doświadczalne.
Zapamiętaj: cukier redukujący (glukoza) + odczynnik Trommera po ogrzaniu daje ceglastoczerwony osad Cu₂O. Sacharoza i skrobia nie reagują.
Teoria i wzory
Na czym polega próba Trommera
Do próbki dodaje się świeżo wytrącony wodorotlenek miedzi(II) i ogrzewa. Cukier redukujący ma wolną grupę aldehydową, która utlenia się, redukując jony do — wytrąca się ceglastoczerwony tlenek miedzi(I) .
Schemat reakcji
Kluczowe zależności
- cukier redukujący (glukoza, fruktoza, maltoza) → ceglastoczerwony osad
- cukier nieredukujący (sacharoza, skrobia) → barwa pozostaje niebieska
- bez ogrzewania reakcja nie zachodzi — potrzebna jest energia aktywacji
Oznaczenia: — cukier z grupą aldehydową, — ceglastoczerwony osad tlenku miedzi(I).
Uczysz? Umieść ten eksperyment na swojej stronie.
Darmowy widget — wklej na stronę szkoły, bloga lub notatki. Linkuje do pełnej wersji.
Najczęstsze pytania
›Na czym polega próba Trommera?
Na ogrzaniu badanej substancji z wodorotlenkiem miedzi(II); cukier redukujący daje ceglastoczerwony osad Cu₂O.
›Które cukry są redukujące, a które nie?
Redukujące to m.in. glukoza i fruktoza; nieredukujące to sacharoza i skrobia.
›Dlaczego próba Trommera wymaga ogrzewania?
Bo redukcja jonów miedzi przez cukier zachodzi dopiero po podgrzaniu — bez niego reakcja nie zajdzie.