Mitoza — fazy podziału komórki i cykl komórkowy
Co zrobimy: Przeprowadzimy komórkę przez kolejne fazy mitozy i sprawdzimy, ile chromosomów mają komórki potomne oraz czy różnią się od macierzystej.
Co widzisz na ekranie: Komórkę z chromosomami i oś faz (interfaza → profaza → metafaza → anafaza → telofaza), którą przewijasz. Chromosomy replikują się, ustawiają na równiku i rozchodzą do biegunów, aż powstają dwie komórki. Odczyty: faza, liczba chromosomów i chromatyd, liczba komórek i identyczność genetyczna.
Opiszę zdarzenie (i pokażę je na scenie) — rozpoznaj, w której fazie mitozy zachodzi.
Co się właśnie stało?
Z jednej komórki o 2n=4 powstały dwie komórki, każda również o 2n=4 — identyczne z macierzystą. Liczba chromosomów się nie zmieniła.
Czym jest mitoza?
To podział komórki, w którym z jednej komórki macierzystej powstają DWIE komórki potomne o TAKIEJ SAMEJ liczbie chromosomów i identycznym materiale genetycznym.
Cztery fazy (po interfazie):
profaza (chromosomy się kondensują), metafaza (ustawiają się w płaszczyźnie równikowej), anafaza (chromatydy siostrzane rozchodzą się do biegunów), telofaza (tworzą się dwa jądra), a cytokineza dzieli cytoplazmę.
Dlaczego liczba chromosomów się nie zmienia?
Bo wcześniej, w interfazie, DNA się podwoiło (każdy chromosom ma dwie chromatydy), a w anafazie rozdzielono je po równo — każda komórka dostaje pełen komplet.
Po co organizmowi mitoza?
Do wzrostu, regeneracji tkanek i rozmnażania bezpłciowego — wszędzie tam, gdzie potrzeba nowych, identycznych komórek.
Po co Ci to na maturze:
kolejność i opis faz, zmiany liczby chromosomów/chromatyd oraz odróżnianie mitozy od mejozy to pewniak cytologii.
Zapamiętaj: mitoza daje dwie komórki potomne identyczne z macierzystą i o tej samej liczbie chromosomów (2n→2n).
Teoria i wzory
Istota mitozy
Mitoza to podział, w którym z jednej komórki macierzystej powstają dwie komórki potomne identyczne genetycznie i o tej samej liczbie chromosomów (). Poprzedza ją replikacja DNA w interfazie.
Fazy i co się w nich dzieje
- profaza — chromosomy się kondensują (każdy ma 2 chromatydy), zanika otoczka jądrowa
- metafaza — chromosomy ustawiają się na płytce równikowej
- anafaza — chromatydy siostrzane rozchodzą się do biegunów
- telofaza — tworzą się dwa jądra; po cytokinezie powstają dwie komórki
Bilans
Liczba chromosomów w komórkach potomnych jest taka sama jak w macierzystej. Mitoza służy wzrostowi, regeneracji i rozmnażaniu bezpłciowemu. To box jakościowy — kluczowy jest schemat faz, nie wzór.
Uczysz? Umieść ten eksperyment na swojej stronie.
Darmowy widget — wklej na stronę szkoły, bloga lub notatki. Linkuje do pełnej wersji.
Najczęstsze pytania
›Ile komórek i o jakiej liczbie chromosomów powstaje w wyniku mitozy?
Dwie komórki potomne o takiej samej liczbie chromosomów jak komórka macierzysta (2n→2n).
›Jakie są fazy mitozy?
Profaza, metafaza, anafaza i telofaza (poprzedzone interfazą z replikacją DNA).
›Do czego służy mitoza?
Do wzrostu organizmu, regeneracji tkanek i rozmnażania bezpłciowego.