Hydroliza soli — odczyn roztworów soli
Co zrobimy: Rozpuścimy różne sole w wodzie i wskaźnikiem sprawdzimy, która daje odczyn kwasowy, zasadowy, a która obojętny.
Co widzisz na ekranie: Zlewkę z roztworem soli i wskaźnikiem, przełącznik soli oraz jony reagujące z wodą (hydroliza), które zmieniają barwę wskaźnika. Podpis pokazuje, z jakiego kwasu i zasady powstała sól. Odczyty: sól, moc kwasu i zasady macierzystej, odczyn i przybliżone pH.
Dam Ci sól i jej „rodziców" — zgadnij odczyn roztworu. Decyduje mocniejszy składnik.
Co się właśnie stało?
Roztwór octanu sodu — mimo że to „tylko sól" — okazał się zasadowy. To efekt hydrolizy.
Czym jest hydroliza soli?
To reakcja jonów soli z wodą, która zmienia odczyn roztworu. Nie każda sól daje odczyn obojętny — zależy to od tego, z jakiego kwasu i jakiej zasady sól powstała.
Reguła „mocniejszego rodzica": odczyn przechyla się w stronę MOCNIEJSZEGO składnika:
mocny kwas + mocna zasada → OBOJĘTNY (np. NaCl); mocna zasada + słaby kwas → ZASADOWY (np. CH₃COONa); słaba zasada + mocny kwas → KWASOWY (np. NH₄Cl).
Przykład (octan sodu):
powstają jony OH⁻, stąd odczyn zasadowy.
Po co Ci to na maturze:
przewidywanie odczynu soli i pisanie równań hydrolizy jonowej to typowe zadanie rozszerzone. Chwyt: sprawdź, czy kwas i zasada „rodzice" są mocne czy słabe — odczyn idzie za mocniejszym.
Zapamiętaj: odczyn soli wyznacza mocniejszy z jej „rodziców": mocny kwas → kwasowy, mocna zasada → zasadowy, oba mocne → obojętny.
Teoria i wzory
Czym jest hydroliza
Hydroliza soli to reakcja jonów soli z wodą, która może nadać roztworowi odczyn kwasowy lub zasadowy. Hydrolizują jony pochodzące od słabego elektrolitu.
Reguła odczynu
Odczyn zależy od mocy kwasu i zasady, z których powstała sól:
- mocny kwas + mocna zasada (np. ) → brak hydrolizy, odczyn obojętny
- mocna zasada + słaby kwas (np. ) → anion hydrolizuje, odczyn zasadowy
- mocny kwas + słaba zasada (np. ) → kation hydrolizuje, odczyn kwasowy
Przykład
Dla octanu sodu: — uwalniają się jony , stąd odczyn zasadowy.
To zagadnienie opieramy na regule odczynu i równaniach jonowych — bez wzorów liczbowych.
Uczysz? Umieść ten eksperyment na swojej stronie.
Darmowy widget — wklej na stronę szkoły, bloga lub notatki. Linkuje do pełnej wersji.
Najczęstsze pytania
›Co to jest hydroliza soli?
Reakcja jonów soli z wodą, w wyniku której roztwór może mieć odczyn kwasowy lub zasadowy.
›Jaki odczyn ma roztwór soli mocnej zasady i słabego kwasu?
Zasadowy — anion słabego kwasu hydrolizuje, uwalniając jony OH⁻ (np. octan sodu).
›Które sole dają odczyn obojętny?
Sole mocnego kwasu i mocnej zasady (np. NaCl) — żaden jon nie hydrolizuje.