NexTutor
Wirtualne laboratorium/Chemia/Termochemia/Prawo Hessa — entalpia reakcji z cyklu

Prawo Hessa — entalpia reakcji z cyklu

Prawo Hessa: efekt cieplny reakcji (ΔH) zależy tylko od stanu początkowego i końcowego, a nie od drogi. Entalpia jest funkcją stanu — sumując ΔH etapów pośrednich, dostajemy ΔH reakcji sumarycznej, a suma po zamkniętym cyklu wynosi zero. Dzięki temu liczymy ΔH reakcji, których nie da się zmierzyć wprost. Wybierz drogę i entalpie etapów.

Chemia · Termochemia · Prawo Hessa (CHE.TERM)
Entalpia etapu 1 ΔH2\Delta H_2-110 kJ/mol
Entalpia etapu 2 ΔH3\Delta H_3-80 kJ/mol
ΔH reakcji policzone przez dwie różne drogi jest:
ΔH₂ etap 1
-110 kJ
ΔH₃ etap 2
-80 kJ
ΔH₁ bezpośr.
-190 kJ
∮ ΔH cykl
0 kJ

Co się właśnie stało?

Policzyłeś entalpię spalania węgla do CO₂ na dwa sposoby: bezpośrednio (C + O₂ → CO₂) oraz w dwóch etapach przez tlenek węgla (C + ½O₂ → CO, potem CO + ½O₂ → CO₂). Wynik jest identyczny.

Prawo Hessa:

ΔHreakcji=iΔHi\Delta H_{reakcji} = \sum_i \Delta H_i

— entalpia reakcji równa się sumie entalpii etapów, na jakie tę reakcję rozłożymy. Dla naszego cyklu: ΔH1=ΔH2+ΔH3\Delta H_1 = \Delta H_2 + \Delta H_3.

Dlaczego to działa? Entalpia jest funkcją stanu:

ΔH zależy tylko od stanu początkowego i końcowego, a nie od drogi ani czasu przemiany — tak jak różnica wysokości między dwoma piętrami nie zależy od tego, którymi schodami wejdziesz. Stąd suma entalpii wokół zamkniętego cyklu jest zerowa:

ΔH=0\oint \Delta H = 0

Jak policzyć ΔH nieznanej reakcji?

Rozłóż ją na etapy o znanych entalpiach i dodaj (odwrócenie reakcji zmienia znak ΔH, przemnożenie równania — mnoży ΔH). Ta metoda to cykl Hessa; w wersji dla związków jonowych — cykl Borna–Habera.

Po co Ci to na maturze:

Zadania z termochemii prawie zawsze proszą o ΔH reakcji, której nie da się zmierzyć wprost. Chwyt: ustaw reakcje etapowe tak, by po dodaniu „skróciły się" produkty pośrednie i został szukany bilans — ΔH dodajesz po drodze.

Zapamiętaj: entalpia jest funkcją stanu — ΔH nie zależy od drogi, tylko od stanu początkowego i końcowego. Dlatego ΔH₁ = ΔH₂ + ΔH₃, a suma po zamkniętym cyklu = 0.

Model poglądowy · Wirtualne laboratorium NexTutor

Najczęstsze pytania

Co mówi prawo Hessa?

Że ΔH reakcji jest sumą ΔH etapów i nie zależy od drogi przemiany, a jedynie od stanu początkowego i końcowego.

Co to funkcja stanu?

Wielkość zależna tylko od aktualnego stanu układu (nie od historii). Entalpia i energia wewnętrzna to funkcje stanu; ciepło i praca — nie.

Jak policzyć ΔH z etapów?

Dodaj entalpie kolejnych etapów tak, aby zsumowały się do równania szukanej reakcji (odwracając etap, zmieniamy znak ΔH).